Flip Buys Archives - Solidariteit Beweging

Flip Buys betree ná 29 jaar nuwe fase

Posted on April 26, 2026September 15, 2026 by René van der Vyver

In 1997 is Flip Buys op 34-jarige ouderdom verkies tot hoofsekretaris van die destydse Mynwerkersunie, wat later Solidariteit sou word. Sedertdien sit Buys op twee stoele: aan die een kant as uitvoerende hoof van die vakbond en aan die ander kant as voorsitter van die sambreelorganisasie die Solidariteit Beweging.

Nou, ná 29 jaar maak Buys klaar by die vakbond Solidariteit, die organisasie waaruit alles gebore is.

“Aan die een kant tree ek uit by die vakbond, sodat ek kan aantree by die Solidariteit Beweging,” het Buys in ŉ onderhoud met Maroela Media gesê.

Voortaan gaan Buys dus net fokus op voorsitterskap van die Solidariteit Beweging, wat onder meer insluit organisasies soos Solidariteit, AfriForum, die Solidariteit Helpende Hand, Sol-Tech, Akademia en Maroela Media.

Met sy formele en uitvoerende pligte by die vakbond wat tot ŉ einde kom, gaan hy een van die twee hoede wat hy tot dusver gedra het, neerlê. Die Solidariteit Beweging-hoed bly, die rol waarvoor hy buitendien meer algemeen bekend is.

“Dirk Hermann is deur die Solidariteit-hoofraad aangewys as my opvolger as uitvoerende hoof. [Hy] het vir ŉ lang tyd buitendien reeds waargeneem as bestuurshoof, wat beteken die oorgang is glad en goed vooruitbeplan.”

“Ná omtrent 30 jaar het ek darem al my kant gebring aan die vakbondkant,” sê Buys met glimlag.

“Dit is ŉ groot voorreg om te kan sê die vakbond is in ŉ goeie toestand en ons het ŉ goeie hoof wat daarop fokus, dat ek kan fokus op die Beweging en wat daarmee saamgaan.”

Dié groot nuwe fase waarin die Solidariteit Beweging is, met die omvang van aktiwiteite wat oor die jare heen aangeneem is, is deel van ŉ organisatoriese versnelling wat volgens Buys meer toegewyde aandag nodig het.

“Met die bou van die verskillende Bewegingsinstellings, wat altyd die doel was, het dit naderhand onmoontlik geword om op albei stoele te bly sit, en dit is waarom besluit is om die rolle te skei sodat beide in hul eie reg vervul kan word.”

Dit is ŉ reuse-organisasie en gebeur nie vanself nie, verduidelik Buys.

Reeds op die kongres waar Buys in 1997 verkies is, het hy daarvan melding gemaak dat die vakbond uiteindelik uitgebrei moet word tot ŉ beweging van taal- en kultuurinstellings met die breë oogmerk om Afrikanerbelange en hul plek in die nuwe bedeling te beskerm en bevorder.

Sedertdien het die Beweging inderdaad gegroei tot bykans 50 instellings met meer as 570 000 lede.

Omdat die vakbond Solidariteit as moederinstelling die afgelope dekades in ŉ groot mate nog die enjin van die breër sambreelorganisasie was, met talle gedeelde dienste ter wille van optimalisering, was daar nog heelwat verweefdheid tussen Bewegingsinstellings. Dit is ook die rede waarom Buys by die vakbond aangebly het in die jare selfs ná die Solidariteit Beweging as breër beweging vorm begin aanneem het.

“Namate die ander organisasies gegroei het, het hulle egter selfstandigheid en outonome uitvoerende vermoë ontwikkel wat die Beweging in hierdie nuwe fase inneem.”

Buys verwag ŉ gladde oorgang van leierskap in Solidariteit, omdat hy en Hermann reeds jare saamwerk en met weldeurdagte opvolgbeplanning die afgelope jare besig was met ŉ stelselmatige oorhandiging.

“Werksgewys gaan daar [dus] nie veel verander nie, maar verantwoordelikheidsgewys [laat dit my] met een groot bestuursverantwoordelikheid minder. Ek is baie dankbaar dat daar iemand soos Dirk is aan wie die stokkie oorgegee kan word.”

Goeie opvolgbeplanning het volgens Buys ŉ groot rol in die Beweging se ontwikkeling tot dusver gespeel.

“Die finale toets vir leierskap is dikwels die opvolger. Die kuns is nie daarin om ŉ span te bestuur nie, maar om ŉ span te bou; om leiers te versamel wat leiers rondom hulle versamel. Dit is hoe ŉ mens organisatoriese diepte kry.”

Die Solidariteit Beweging wat vandag bestaan, is daarom ook nie oornag of sonder moeite gebou nie.

“Ons het destyds nie die geld, uitvoerende vermoë, leiers of mense gehad nie, en moes dit na aanleiding van ŉ visie stelselmatig bou en ontwikkel.”

Afgesien van die reuse-organisatoriese taak was die post-1994-tydsgees selfs meer uitdagend. Dit was ŉ tyd waarin talle van die idees wat Solidariteit aangehang het, van die minder utopiese

scenario’s vir die land waarvoor hulle voorsiening gemaak en beplan het, baie ongewild was en waarvoor ek dikwels hewige kritiek ontvang het.

“Daarom is ek ook baie dankbaar dat die hoofraad ons altyd ondersteun het en begrip gehad vir dit wat besig was om te ontvou, omdat hulle heelwat nader aan mense op die grondvlak beweeg het as die kritici in ivoortorings.”

Ons was nie negatief oor die land nie, net realisties. Ons het die ANC se dokumente gelees en dit gegló. Ons het dus nie met ons wense gewerk nie, maar met die werklikhede, verduidelik Buys.

Die gevolgtrekking waartoe hulle eindelik gekom het?

“Ter wille van demokrasie, ter wille van vryheid, ter wille van oorlewing moet ons binne elke samelewingsfeer ŉ organisasie ter bevordering en beskerming van Afrikanerbelange begin.”

Namate talle waarskuwings ongelukkig werklikheid geword het, die regering stelselmatig verval en die Solidariteit Beweging stelselmatig geslaag het, het oorwegende kritiek in oorwegende ondersteuning verander.

“Vroeër het mense gedink dit is onnodig en onmoontlik [om self alternatiewe te bou]. Die meeste mense het nou begin agterkom dat dit wel nodig én moontlik is, wat is waarom ons vandag meer ondersteuning kry as in die verlede.”

Om nou, ná 29 jaar, terug te kyk op die verskillende groeifases in sy tyd by die vakbond is vir Buys bittersoet.

“Dit was dikwels ŉ harde tyd, maar ook ŉ baie lekker tyd. ŉ Mens het baie lief geword vir die mense van die vakbond. Die uittrede is dus aan die een kant hartseer, maar aan die ander kant is ek ook bly dat hulle steeds in goeie hande is met ŉ sterk en bestendige leierskorps.

“Ek kyk met dankbaarheid terug en verwagting vorentoe.”

Omdat Buys glo jou visie vir die toekoms altyd sterker moet wees as jou geheue van die verlede, is hy baie positief oor die toekoms van die Solidariteit Beweging wat hy nou toegewyd voorsit.

“Mense kyk dikwels vas in die grootskaalse verval wat in die land plaasvind. Hoewel dit ons almal neerslagtig maak, is dit egter nie al wat gebeur nie. Daar is ook ŉ reuse-opbouproses in die private en gemeenskapsektor. Hoewel daar verval van bo is, is daar ook opbou van onder af.”

Daarom gaan die Solidariteit Beweging ook in dié nuwe versnelde fase voort om te bou aan ruimtes “wat vry is van die swaar hand van die staat”.

Met die nuwe fase wat aanbreek bly Buys se moue vir die afsienbare toekoms hoopvol opgerol.

“Ons is nog so besig met soveel projekte, want daar is nog baie werk om te doen. Ek is nou 63, en as die Here wil, wil ek nog ŉ paar jaar voltyds betrokke wees.”

Geskryf deur Maroela Media redaksie.

Hokaai, regter – dis mos nie reg om onreg te gehoorsaam nie

Posted on April 12, 2026September 15, 2026 by René van der Vyver

Goeie en regverdige wette is noodsaaklik vir ‘n vry en vreedsame samelewing.

In die dorp Bozen in die noorde van Italië is ‘n aanhaling van die Joodse denker Hannah Arendt aangebring op ‘n muurpaneel uit die Mussolini-era: “Geen mens het die reg om te gehoorsaam nie.”

Die aanhaling is in reaksie op die Fascistiese oorheersing van die Duitse dorp en provinsie van Suid-Tirool deur die Mussolini-regering ná die Eerste Wêreldoorlog.

Die gebied was deel van Oostenryk, maar is ná die oorlog in 1919 aan Italië gegee vir hul ondersteuning van die Geallieerdes. Dis interessant dat genl. Jan Smuts Suid-Tirool gehelp het om outonome status te kry omdat hulle ‘n kommando gestuur het om die Boere tydens die Anglo-Boereoorlog by te staan.

Ná Mussolini se bewindsoorname het hy begin om die Duitse bevolking te verdruk en Suid-Tirool te veritaliaans. Dit is gedoen deur Duitse skole se taalbeleid met wetgewing te verander, en deur werkgewers te dwing om deur ‘n kwotastelsel Italianers in diens te neem. Daar is vandag nog meer Italianers as Duitssprekendes in Bozen.

Arendt was verstom oor hoe die meeste gewone Italianers die verdrukkende en immorele wette van die Fascistiese regering gehoorsaam het.

Mussolini het die kern van die fascisme saamgevat met sy berugte slagspreuk: “Alles binne die staat, niks buite die staat, niks teen die staat nie.” Vir hom was die staat die kern, en die bevolking, ondernemings, kerke en die burgerlike gemeenskap moes ondergeskik aan die staat wees.

Die wet en die ‘reg’ is nie altyd dieselfde nie

Tydens die verhoor van die Nazi-oorlogsmisdadiger Adolf Eichmann het Arendt opspraak gewek deur te sê dat Eichmann nie ‘n demoniese en sadistiese monster was nie, maar ‘n gewone mens wat bloot gehoorsaam bevele uitgevoer het. Sy het gewaarsku dat sulke dinge nie net in Nazi-Duitsland of Fascistiese Italië kan gebeur nie, maar in enige samelewing waar mense immorele wette blindelings gehoorsaam. Boosheid is dan die verskriklike gevolg van gehoorsaamheid aan onregverdige wette. In kort, niemand het die reg om onreg te gehoorsaam bloot omdat dit die wet is nie. Die wet maak nie outomaties alles “reg” nie.

Verstaatliking

Suid-Afrika is nog ver van Mussolini se Italië, maar dit raak tyd om vroegtydig op Arendt se waarskuwing ag te slaan. Die ANC het die laaste jare met sy Nasionaal-Demokratiese Revolusie en die voortspruitende ideologie van transformatisme die samelewing al hoe meer begin verstaatlik. Dit word bewerkstellig deur staatsmag al hoe sterker te sentraliseer.

Dink maar aan die staatsoorname van water- en mineraalregte, die rassewetgewing wat alles voorskryf, van eienaarskap tot die werknemers- en verskaffersprofiel van ondernemings, staatsoorname van die Setas, die Bela-wetgewing, wat groter staatsbeheer oor skole nastreef, die onteieningswet, beoogde Nasionale Gesondheidsversekering, en die Wetsontwerp op Sakelisensiëring van laat verlede jaar.

Dis nie net mnr. Zuma wat die staat onregmatig gekaap het nie. Staatskaping is die kern van die ANC se ideologie en die doel van transformatisme.

Gehoorsaam

Tot dusver het die burgery selfs onregverdige wette gehoorsaam, ten spyte daarvan dat die praktyk duidelik gewys het dat die verstaatliking rampspoedige gevolge het, en dat dit teen die grondwetlike verstandhouding van die 90’s is.

Boonop het dit dudielik geword dat rassewette nie meer gerig is op regstelling nie, dat dit nie werk nie en nie kan werk nie, en dat dit boonop immoreel in in ‘n sogenaamde nierassige grondwetlike demokrasie.

In kort, dit is die wet, maar dit is nie die reg nie. Daarom het niemand die reg om onreg te gehoorsaam nie.

Transformatisme

Transformatisme gaan nie oor ‘n beter lewe vir almal nie, maar om die staatsideologie van radikale gelykmaking deur rasseformules af te dwing. Dit is onvermydelik dat kernsake soos vryheid, voorspoed, gelykheid voor die reg, ‘n werkende land en gelyke burgerskap die slagoffers van hierdie beleid is.

Mense is aan die wet gehoorsaam, omdat dit afgedwing word deur die staatsapparaat, en deurdat die konstitusionele hof transformatisme as ‘n grondwetlike opdrag vertolk, al kom die woord nie in die Grondwet voor nie.

Onwerkbare en immorele wette word gehoorsaam omdat daar leidende mense is wat dit normaliseer, die immoraliteit daarvan ontken, die wette regverdig en verdedig, en dit selfs help afdwing. Diesulkes het so diep in hierdie staatsideologie ingekoop dat hulle nie eens agterkom of omgee dat hulle aandadig is aan die lyding van miljoene gewone mense weens die staatsverval, werkloosheid en geweldsmisdaad nie.

Die Franse denker Frédéric Bastiat verduidelik die “normaliteit” van hierdie abnormaliteit treffend soos volg: “Wanneer plundering ‘n lewenswyse word vir ‘n groep mans in ‘n samelewing, skep hulle vir hulself ‘n regstelsel wat dit magtig en ‘n morele kode wat dit verheerlik.”

Die praktyk waar daar aandele van arm pensioenfondslede gevat is en aan ryk BEE-magnate gegee word, roep nog ‘n stelling van Bastiat op: “Daar is mense wat dink dat plundering moreel regverdigbaar word sodra dit wettig gemaak word.”

Indien onregverdige wette afgedwing word, kom die hele regsorde in die gedrang. Dan is die wet nie meer die reg nie, maar, soos Alvin Toffler dit beskryf, net verbloemde geweld.

Skuldkompleks

Die verskoning van oorlogsmisdadigers dat hulle net bevele uitgevoer het, of dat hulle nie geweet het van wandade nie, is nie geldige verwere nie. Hulle móét geweet het, of hulle wóú nie weet nie. Dit geld veral mense soos oudregter Johann van der Westhuizen, wat steeds die mislukte en immorele staatsideologie van transformatisme normaliseer, regverdig, verdedig en dit selfs help afdwing het.

Daarmee saam probeer hy ‘n kollektiewe skuldkompleks om Afrikaners se nekke hang, deur die verlede subtiel aan Nazisme te koppel soos in Rapport van 29 Maart.

Dr. Victor Frankl, filosoof en sielkundige, was ‘n oorlewende van die Nazi-konsentrasiekampe, en was bekend om sy verwerping van die idee van kollektiewe skuld. Hy het gesê dat niemand verantwoordelik gehou kan word vir iemand anders se dade nie.

Daarby, om apartheid met die Joodse volksmoord te vergelyk, kom in werklikheid neer op ‘n gesofistikeerde onderspeling van die gruwelike massamoord op Jode.

Daarom moet ons leer uit die lesse van die geskiedenis. Goeie en regverdige wette is noodsaaklik vir ‘n vry en vreedsame samelewing.

Daarteenoor lei blinde gehoorsaamheid aan onregverdige wette tot die vertrapping van die reg van mense.

Kom ons luister na die waarskuwing van Thomas Sowell, wat gesê het: “As jy die regering genoeg mag gee om sogenaamde sosiale geregtigheid te skep, het jy dit genoeg mag gegee om despotisme te skep. Miljoene mense oor die wêreld heen het met hul lewens betaal omdat hulle daardie eenvoudige feit oor die hoof gesien het.”

Vryheid vereis immers ewigdurende waaksaamheid.

Geskryf deur Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging.

Hoe Suid-Afrika gered kan word

Posted on Maart 1, 2026September 15, 2026 by René van der Vyver

Suid-Afrika het 32 jaar gelede met wêreldwye applous ŉ demokrasie geword, waarna ŉ goue toekoms vir die land voorspel is. Drie dekades later is daar ŉ wye ontnugtering met die uitkomste van ANC aan bewind, en staar die land regeringsgedrewe staatsverval in die gesig. ŉ Paar syfers som die toestand op:

Na die goue groeijare van die Mandela- en Mbeki-administrasies, het die land sedert 2007 twee verlore dekades beleef, met ŉ gemiddeld van 1% groei per jaar.
Die rand het 77% van sy waarde sedert 1994 verloor.
Werkloosheid het vanaf 20% in 1994 na 32% verhoog, met jeugwerkloosheid van meer as 60%.
Sowat 50% van die bevolking is afhanklik van staatshulp.
Daar is wydverspreide munisipale verval, met net 16% van stadsrade wat skoon oudits kry.
Die strafregstelsel is in ŉ krisis, met net 8% van geweldsmisdade wat uiteindelik tot skuldigbevindings lei.

Wat het verkeerd geloop?

Die vraag is eerstens wat het verkeerd geloop, en tweedens hoe kan dit reggestel word?

Die eerste fout was dat die ANC se historiese rigtingwyser eerder die Russiese rewolusie as die Japanse restourasie was. Die ANC se beleid is vandag nog amptelik ŉ “Nasionaal demokratiese rewolusie”, wat polities handel dryf as radikale transformasie. Die mikpunt was ŉ “ontwikkelingstaat” breedweg geskoei op die Chinese model, wat deur ŉ ekonomie gedryf moes word wat uit instellings in staatsbesit bestaan. ŉ Beleid van “kaderontplooing” moes alle magsentrums onder ANC beheer bring. Die ontwikkelingstaat het misluk a.g.v. die verval van die meeste staatsmonopolieë oor elektrisiteit, spoorweë en hawens. Beheer deur kaders het hervoming prakties onmoontlik gemaak.

Tweedens was die ANC eerder ŉ gelykheidsbeweging as ŉ vryheidsbeweging. In plaas daarvan om armoede met ekonomiese groei aan te spreek, het die party herverdeling geprioritiseer en gelyke uitkomste nagestreef. Hierdie projek was meer daarop gerig om rykes armer te maak as om armes ryker te maak. Namate die ekonomie al hoe meer begin stagneer het, het die ANC al hoe meer teruggekeer na sy sosialistiese wortels deur al skerper herverdeling en al hoe meer staatsbeheer oor die ekonomie, water, minerale, grond, en onderwys. Hoewel die gereelde verkiesings nog vry en regverdig is, word vryheid in hierdie sentraliseringsproses al hoe meer ingeperk.

Derdens het die ANC ŉ staat wat geografies en demografies (12 amptelike tale) baie uiteenlopend is, as ŉ sentrale eenheidstaat instede van ŉ federasie probeer regeer. Die ANC is sterk gekant teen federalisme omrede hulle mag sterker wil sentraliseer in plaas van versprei. Die uiteinde hiervan is ŉ land wat in vyf gebiede verdeel kan word: gebiede soos die opposisie beheerde Wes-Kaap wat goed regeer word; dié wat swak regeer word (ANC-beheerd); gebiede soos sekere middestede wat onregeerbaar is; gebiede wat glad nie regeer word nie (diep platttelands); en areas wat hulself regeer, soos privaat dorpe. Die land het dus nie net ŉ regeringsprobleem nie, maar ŉ bedelingsvraagstuk.

Die vierde fout was om Afrikaners uit te sluit en te vervreem. Terwyl die Gealieerdes net vier jaar na die Tweede Wêreldoorlog die Duitsers vanaf vyande na vennote in die heropbou van Europa behandel het, regeer die ANC 32 jaar na apartheid nog steeds teen Afrikaners. Hulle lewens word gereguleer met rassebepalings (onder die vaandel van regstelling) en deur grondwetlike bepalings oor skole en universiteite te verbreek. SA se grootste uitvoerproduk is hoëvlakvaardighede, werkskeppers en belastingbetalers. Afrikaners se belewing dat hulle vryheid al hoe meer bedreig word, word deur die ANC gerieflik as ŉ “terugverlang na apartheid” afgemaak.

Die vyfde fout is om Suid-Afrika se buitelandse beleid op grond van ideolo hgiese- en historiese gronde in plaas van nasionale belang te baseer. Die ANC-regering se toetrede tot Brics in 2010 was die voorloper van ŉ naderbeweeg aan lande soos China, Iran, Rusland en Kuba, en die verswakking in verhoudings met die VSA, Israel en ander Westerse moondhede.

Sosialisme

Terugskouend gesien, was die skeptiese stemme oor Suid-Afrika se toekoms uitgedoof deur die wêreldwye vreugde oor die 1994 “wonderwerk”. Francis Fukuyama van Stanford het byvoorbeeld gewaarsku dat: “South Africa’s constitutional democracy is a sort of foreign body that’s sitting on top of a society that’s not modernised in other respects.” Die spanning spruit onder meer daaruit dat die land ŉ sosiaal konserwatiewe bevolking, ŉ liberale Grondwet en ŉ linkse regering het. Hoewel die ANC ŉ “regering van nasionale eenheid” in 2024 gevorm het wat lede van die opposisie insluit, bepaal die ANC in praktyk steeds die nasionale beleid.

Fukuyama het reeds in 1993 teen sosialisme gewaarsku:

“The main obstacle to black social modernization in the future may well be the belief in socialism on the part of the ANC and its communist allies. Socialism has always presented itself as a higher and more progressive form of social organization than capitalism. But in the contemporary world, socialism has been revealed to be an obstacle to social and economic modernization – the hallmark of a certain kind of backwardness that needs to be overcome, just like illiteracy and superstition. The countries of Eastern Europe are now moving rapidly backward into the future, undoing the legacy of forty years of dictatorship and socialist planning. Let us hope that South Africa, as it makes the necessary transition to democracy, does not move forward into the past.”

Hervormings

Daar is nog hoop vir Suid-Afrika. Al kan die klein veranderings wat te min te laat is nog nie as grondige hervormings beskou word nie, is daar groen spruite sigbaar. Daar sal egter omvattende hervormings moet kom om die land blywend suksesvol te maak. Dit sluit onder meer in:

die bevryding van die ekonomie deur die staat se rol in die samelewing te verklein en onomwonde die privaat sektor in plaas van die staat as die enjin van die ekonomie te aanvaar – ŉ groeiende ekonomie bly die beste verskaffer van werk en is die beste gelykmaker, en die vinnigste manier om armoede te verklein;
die verandering in strategie van die regering vanaf ŉ ontwikkelingstaat na ŉ ontwikkelingsamelewing, met ŉ klem op die ontwikkeling van die land se mense;
die vervanging van sentralisme met federalisme deur die ANC – ŉ voorwaarde vir werklike demokrasie, vryheid en doeltreffende regering;
die vestiging van beter verhoudinge met die VSA deur buitelandse beleid wat in nasionale belang is, en wat minstens onverbonde is; en
die behandeling van Afrikaners as vennote deur die ANC om die land te herbou, asook die sluit van ŉ kultuurakkoord wat Afrikaners se grondwetlike regte respekteer.

Geskryf deur Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging.

Flip Buys: Wat nodig is om armoede te troef

Posted on Januarie 24, 2026September 15, 2026 by René van der Vyver

Ekonomiese groei het die afgelope drie dekades miljoene mense uit armoede help ontsnap. The Economist het selfs al die moontlikheid van die “einde van armoede” voorsien.

Die geskiedenis wys onomwonde dat daar net een manier is om armoede op te los en dit is ekonomiese groei. Die Nobelprys-wenner, Milton Friedman, het dit treffend gestel: “Daar is geen ander manier om die lot van gewone mense te verbeter wat by die produktiewe aktiwiteite kan kers vashou wat deur ’n vryeondernemingstelsel ontketen word nie.”

Geen sosialistiese regering se sogenaamde “pro-armoede” beleidsrigtings kon histories meer mense uit armoede lig as ’n groeiende vryemarkekonomie nie.

Sosialiste glo dat armoede altyd deur iemand anders veroorsaak word en deur iemand anders – die staat en die “rykes – opgelos moet word. Hulle vra nie: “Wat het ons verkeerd gedoen en wat moet ons nou reg doen nie?” Hulle vra: “Wie het dit aan ons gedoen en wat moet ons nou aan hulle doen?

Daarteenoor sê die Afro-Amerikaanse denker, Thomas Sowell: “Geen verduideliking vir armoede is nodig nie. Die mensdom het in armoede begin en duisende jare lank in armoede gebly. Wat ’n mens dus regtig moet weet, is wat dit is wat sommige lande en sommige groepe in lande in staat stel om voorspoedig te wees.”

Voorspoed en armoede

Die fokus moet dus meer op die oorsake van voorspoed as op die oorsake van armoede wees.

Sowell se standpunt is tereg dat “wat die armes die nodigste het, is om nie méér arm te wees nie”. “En hoe kan dit op groot skaal bewerkstellig word, anders as deur ’n ekonomie wat beduidend meer welvaart skep? Tog toon politieke linkses al lank ’n merkwaardige gebrek aan belangstelling in hoe welvaart geskep word. Wat hulle betref, bestaan welvaart op die een of ander manier en die enigste vraag is hoe om dit te herverdeel.”

Die ANC het al talle ekonomiese planne aangekondig, maar die uitkoms was bloot nog meer armoede en hoër werkloosheid. Die rede is dat politici en die staat nie welvaart kan skep nie en nie weet hoe om dit te doen nie. Volhoubare ekonomiese groei verg ’n omvattende en wel funksionerende ekostelsel, waarin alle komponente soos ’n magdom ratte in ’n masjien moet saamwerk om ’n ekonomie so vinnig te laat groei dat armoede prakties verdwyn.

Ekonomiese groeimodel

Die doel van enige ekonomie is om die per capita-inkomste van die burgery te verhoog sodat almal se lewenstandaard verbeter. Die ekonomie bestaan dus vir die mens en nie die mens vir die ekonomie nie. Die verhoging van almal se inkomste is egter net moontlik as elkeen se gemiddelde produksie hoër as hul verbruik is.

Daar is minstens 10 voorwaardes vir ekonomiese groei wat moet deel vorm van ’n ekonomiese ekostelsel en waarvan die meeste nie regstreeks ekonomies van aard is nie.

Die eerste voorwaarde is goeie regering. In ’n land soos Suid-Afrika bepaal die politiek die ekonomie en nie andersom soos in ontwikkelde state nie. So ’n regering moet betroubare munisipale dienste lewer wat as platforms vir ekonomiese groei kan dien. Verder moet die politieke leiers beleidsekerheid vestig, wat beleggersvertroue skep en die burgery se kulturele en persoonlike vryhede beskerm en respekteer. ’n Swak regering verarm die burgery terwyl die heersers in weelde leef.

Die tweede vereiste is behoorlike infrastruktuur soos elektrisiteit, water, paaie, hawens, lughawens en goeie optiese veselnetwerke.

Veiligheid is die derde vereiste en is onontbeerlik vir groeiende voorspoed. Op sy beurt is voorspoed net so belangrik vir veiligheid.

Vierdens volg die regsorde omdat enige ekonomie afhanklik is van ’n ordelike en wetsgehoorsame samelewing wat respek vir die oppergesag van die reg en eiendomsreg het. Die strafregstelsel moet soos ’n goed geoliede masjien werk, anders ly die reg van onskuldige mense én hul ekonomiese voorspoed daaronder.

Die vyfde vereiste vir ekonomiese groei behels die hele pyplyn van gehalteonderwys en -opleiding, vanaf kleuterskool tot by universiteit. Dit sluit skole, beroepsopleiding én voortgesette opleiding vir volwassenes in. Daar is ’n regstreekse verband tussen mense se vlak van opleiding en hul inkomste. Daarom is dit nodig om almal die kans te gee om hul volle vermoë te verwesentlik. Opleiding bly dié belegging met die hoogste opbrengs, het Friedman aangevoer.

Arbeid is die sesde vereiste. Die welstand van ’n land hang af van die welstand van sy werksmag. Om voorspoedig te funksioneer benodig ’n land ’n hoogs opgeleide, produktiewe en goed betaalde werksmag. Dit gee die land ’n mededingende ekonomiese voordeel en moedig sakelui aan om nog meer in die land te belê.

Vrye mark bied groter koek

“Wanneer die regering hoër lone aan sy werknemers betaal, is daardie hoër lone ten koste van die belastingbetaler. Maar wanneer werkers hoër lone deur die vrye mark ontvang, wanneer hulle verhogings ontvang omdat maatskappye met mekaar om die beste werkers meeding, omdat werkers met mekaar vir die beste werksgeleenthede meeding, geskied daardie hoër lone nie ten koste van iemand anders nie. Dit kan slegs voortspruit uit hoër produktiwiteit, groter kapitaalbelegging en vaardighede wat wyer versprei is. Die hele koek is groter – daar is meer vir die werker, die belegger, die verbruiker en selfs die belastinggaarder.” – Milton Friedman, Nobelprys-wenner

Geen ekonomie kan sonder kapitaal groei nie omdat kapitaal die brandstof is wat ’n land se ekonomiese enjin aandryf. Daarom is kapitaalinstellings soos banke, beleggingsfondse en ander finansiële instellings die sewende vereiste wat benodig word. Hulle verskaf nie net kapitaal nie, maar lewer ook ’n opbrengs vir beleggers soos lede van pensioenfondse. Terselfdertyd help dit
om die ekonomie te finansier en om mense se lewenstandaard te verhoog en hul welvaart te bou.

Die agtste vereiste is dat die belangrikste noodsaaklike dienste beskikbaar moet wees omdat mense nie daarsonder kan lewe nie. Dit behels onder meer goeie en bekostigbare mediese geriewe, bejaardesorg, maatskaplike ondersteuning en gemeenskapsontwikkeling. Sonder hierdie dienste word lewensgehalte negatief geraak.

Die negende vereiste gaan oor die ekonomie self. Die bestanddele van ’n suksesvolle ekonomie is goeie beleid, min regeringsinmenging, ’n kultuur van ondernemerskap, gesonde mededinging, lae inflasie, waarde vir belasting, hoë vlakke van besparing en belegging, sekerheid by die produsent dat die vrug van sy arbeid nie afgevat kan word nie en die volhoubare benutting van hulpbronne.

Die tiende en laaste vereiste is kultuur. Die ekonomiese historikus van die Harvard-Universiteit, David Landes, sê in sy The Wealth and Poverty of Nations, wat oor vyf eeue se ekonomiese geskiedenis van die wêreld handel, dat kultuur die belangrikste rede is vir die verskil in welvaart of armoede in lande en gemeenskappe. Politiek en ekonomie is stroomaf van kultuur. Daarom
moet ’n ekonomiese kultuur gekweek word waar die bevolking verstaan hoe ’n vrye ekonomie werk en wat dit vereis.

Welvaartstelsel
Die toekomskundige Alvin Toffler het in sy boek, Revolutionary Wealth, gesê: “Geen welvaartstelsel bestaan in afsondering nie. ’n Welvaartstelsel is net een kragtige komponent van ’n nog groter makrostelsel, waarvan die ander dele – maatskaplik, kultureel, godsdienstig en polities – in voortdurende terugvoering daarmee en met mekaar verkeer. Saam vorm hulle ’n beskawing of lewenswyse wat min of meer met die welvaartstelsel versoenbaar is.”

’n Land se politieke ideale moet ondersteun word deur ’n ekonomiese ondernemingsgees om suksesvol te kan wees. Hierdie soort ekonomiese leierskap is treffend verwoord deur die Oostenrykse ekonoom, Joseph Schumpeter, wat die rol van entrepreneurs beklemtoon het.

“Die entrepreneuriese soort leierskap het niks van die glans wat ander soorte leierskap kenmerk nie. Dit bestaan daaruit om ’n baie spesiale taak te onderneem wat slegs in weinige gevalle tot die verbeelding van die publiek spreek. Dit lewer ’n diens waarvoor volle waardering gespesialiseerde kennis van die saak verg,” sê hy.

“Dit word nie sommer so maklik verstaan deur die breë publiek soos ’n politikus se geslaagde toespraak of ’n generaal se oorwinning op die slagveld nie.”

Dit is goed en nodig dat ’n volk en ’n land sy politieke, militêre en kulturele leiers vier. Dit is net so nodig om terselfdertyd erkenning te gee aan sy ekonomiese ekostelsel, kan Suid-Afrika se ekonomie vinnig groei om ’n behoorlike lewe aan sy mense te verseker. Die regering het nie meer verskonings nie: Die geskiedenis se resepte van sukses én mislukking is daar vir almal om uit te leer.

Geskryf deur Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging.

Land en Sand: Flip Buys

Posted on Maart 19, 2025 by BeweegAdministrator

RSG-onderhoud met Flip Buys

Flip Buys gesels Woensdag 19 Maart op RSG se program “Land en Sand” in “Op en Wakker”. Luister die onderhoud hier.

Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging

Tien historiese redes om te bly

Posted on Maart 12, 2025 by BeweegAdministrator

Flip Buys

Bron: Maroela Media

Amerikaanse president Donald Trump het vandeesmaand opspraak verwek met sy uitvoerende bevel wat onder meer voorsiening maak vir Afrikaners wat deur rassewette of onteiening sonder vergoeding benadeel word om na Amerika te vlug.

Die feit dat die ANC alles in die stryd werp om steeds alleen te regeer in plaas van deur ŉ regering van nasionale eenheid, het nou die nuwe regering in Washington heeltemal vervreem. Dit is hoekom die Solidariteit Beweging nou die hand van vriendskap wat deur die Amerikaners uitgereik is, sal vat, en praktiese voorstelle aan hulle sal maak oor hoe Afrikaners gehelp kan word om volhoubaar in Afrika te kan bestaan, sodat ons ŉ blywende bydrae tot die welstand van die land en al sy mense sal kan maak.

Ons kan ons nie deur ŉ korrupte, onbevoegde en rassistiese regering uit die land laat jaag nie. Dis nie wie ons is nie. Ons is vasbeslote om in die woorde van NP Van Wyk Louw, die skat van ons taal en kultuur veilig deur die skare te dra. Ons het immers nie die oseane deurkruis, deur die eeue oorleef, die onbekende ingetrek, magtige moondhede op die slagveld gepak en op talle gebiede wêreldklasprestasies opgelewer omdat ons van jellie gemaak is nie.

Hier is 10 historiese redes waarom ons sal bly en waarom ons sal self.

Ons het in Afrika Afrikaners geword

Die eerste Buys in Suid-Afrika was ŉ Duitse soldaat wat in 1714 met die Risdam uit Amsterdam gevaar het om vir die VOC te kom werk. Soos die meeste ander Afrikaner-families, bly die Buyse dus al meer as drie eeue in Afrika. Ons het nie as Afrikaners na Afrika gekom nie. Ons het hier Afrikaners geword, lank voordat Suid-Afrika sy ontstaan as land gehad het. Ons taal en kultuur is inheems aan Afrika en nêrens anders nie. Ons het onsself, ons taal en baie van ons instellings na Afrika vernoem.

Afrikaners is ŉ self-gedefinieerde kultuurgemeenskap – ŉ volk – en nie bloot ŉ taalgroep of ŉ rassegroepering nie. Ons het deur Afrikaans ook ŉ taalverbintenis met bruin Suid-Afrikaners, omdat Afrikaans een taal met vele kulture is. Ons kom uit ŉ Christelik-Westerse tradisie, en die meeste van ons vertrou op God se beloftes van hoop vir die toekoms.

Ons is Westerlinge in en van Afrika

NP van Wyk Louw het dit só treffend gestel: “in elke geslag is die taak: om albei ons erfenisse – Europa en Afrika – bloedwarm ná aan die hart te hou; om in Afrika te wees wetende dat ons van die óú Weste is; om Westers te wees sonder om een enkele verskillendheid van Afrika te verontagsaam.”

Louw het ook so mooi oor Afrikaans gesê: “Afrikaans kan vitaal bly alleen solank hy die draer van ons volle noodlot, van ons wete-na-albei-kante-toe bly; solank hy konkreet en abstrak bly dink; solank as Europa en Afrika in hom lewe; Afrika wel, maar tog ook altyd Europa.”

Hy het Afrikaans gesien as die taal wat Wes-Europa en Afrika verbind: “Dit vorm ŉ brug tussen die groot helder Weste en die magiese Afrika en wat daar groots aan hulle vereniging kan ontspruit – dit is miskien wat vir Afrikaans voorlê om ontdek te word.”

Die volksdigter Totius het dit net so mooi gestel: “ŉ Fyn mistieke eenheidsband verbind Oranje, Nederland en Afrika, deur alles heen. Hoe ver die golwe ons al omspoel, die diepe hart sal altyd voel – ons is verborge-een.”

Liewer kaalvoet oor die berge…

Na die Britte Natal en die destydse Boererepubliek van Vryheid in 1843 annekseer het, het die Voortrekkers weer getrek. In die beroemde woorde van Johanna Smit aan die Britse verteenwoordiger: “Ons sal eerder kaalvoet oor die Drakensberge loop as om langer onder die Britse regering gebuk te staan.”

Die strewe na vryheid as dryfkrag van die Groot Trek is deur Trekleiers soos Andries Pretorius verwoord, toe hy gesê het dat hulle hul geboorteplek sonder ŉ opstand verlaat om vry te wees. Die Nederlandse denker Bob Goudzwaard het na ŉ studie van Afrikaners se geskiedenis dit gestel dat ons verhaal eerder ŉ stryd om oorlewing was as ŉ stryd om oorheersing. Dit is vir my ondenkbaar dat hierdie opofferings van ons voorouers tevergeefs was as ons weg van ons geskiedenis af trek.

Samewerking met ander gemeenskappe

Dit is so dat daar vele veldslae en gevegte teen die inheemse swart stamme was. Dit is egter nie die hele verhaal nie, daar was ook ŉ magdom vredesooreenkomste en samewerking met swart groepe.

ŉ Goeie beskrywing hiervan kry ons in die Voortrekkerleier Hendrik Potgieter se terugvoer aan die Kaapse Goewerneur na afloop van die Groot Trek op 3 Desember 1838: “Ten eersten hebben wy aangetroffen de kapetyn Danser en met hem een vrede besluyt, en ten tweede de konieng Maroka en ook met een vrede besluyt, ten derde de kaptyn Pieter Davieds ook met een vreede besluyt, ten vierde de konieng Sikoniala ook met een vreede besluyt, ten veyfde de kapiteyn Makwana ook met een vrede besluyt.”

Churchill oor Boerekrygers

Die mooiste beskrywing van die Boerekrygers is deur die bekende staatsman Winston Churchill gegee, wat as joernalis hier teen ons kom veg het.

“What men they were, these Boers! I thought of them as I had seen them in the morning riding forward through the rain – thousands of independent riflemen, thinking for themselves, possessed of beautiful weapons, led with skill, living as they rode without commissariat or transport or ammunition column, moving like the wind, and supported by iron constitutions and a stern, hard Old Testament God who should surely smite the Amalekites hip and thigh.

“And then, above the rainstorm that beat loudly on the corrugated iron, I heard the sound of a chaunt. The Boers were singing their evening psalm, and the menacing notes – more full of indignant war than love and mercy – struck a chill into my heart, so that I thought after all that the war was unjust, that the Boers were better men than we, that Heaven was against us, that Ladysmith, Mafeking and Kimberley would fall, that the Estcourt garrison would perish, that foreign Powers would intervene, that we should lose South Africa, and that that would be the beginning of the end. So for the time I despaired of the Empire.”

Verslane en verslae

Die Britte se verskroeideaardebeleid en die konsentrasiekampe was vernietigend. My een oupa en ouma was kinderoorlewendes van die kampe, terwyl my ander oupa se pa in die tronk en sy huis afgebrand was toe hy as koloniale onderdaan perde vir die Vrystaatse Boere gesmokkel het. Prof. David Welsh het die toestand van Afrikaners na die Vryheidsoorlog as volg beskryf:

“After 1902 the Afrikaners of the defeated Trekker republics displayed many of the symptoms of a conquered people: impoverished, defeated, despairing, low in morale, and with a powerfully internalised inferiority complex. They were facing the possible obliteration of their identity by the overwhelming power of their conqueror’s institutions and culture.”

Die opstaan na die oorlog was bitter moeilik, en die historikus Dan O’Meara kon oor my mynwerker-oupa gepraat het toe hy hulle stryd tot 1948 beskryf het: “The structure of South African capitalism offered few opportunities to those whose home language was Afrikaans. Its language was English, and Afrikaans-speakers were powerfully discriminated against. Promotion and advancement required both proficiency in a foreign language – that of the conquerors – and virtual total acceptance of the structure and values dominant in the country.”

Vuurwarm Koue Oorlog

Die Koue Oorlog het vuurwarm in Suid-Afrika gewoed, en die ANC was vierkantig in die Kommunistiese kamp. Dit het die destydse weermag lynreg in botsing met die ou Sowjetunie en Rooi China se wapentuig en ondersteuning vir bevrydingsbewegings in Suider Afrika gebring.

Die Koue Oorlog het politieke beweegruimte vasgevries, en die SAW en SAP moes ŉ gewelddadige rewolusionêre oorname verhoed tot die val van die oosblok-onderhandelings moontlik gemaak is. Westerse moondhede soos die VSA se geweldige druk op die NP regering het ŉ groot rol in die uiteindelike grondwetlike skikking gespeel.

Afrika na onafhanklikheid

Afrikaners was verstaanbaar ook baie skepties oor die kanse op ŉ suksesvolle demokrasie in Suid-Afrika, omdat hulle geweet het tot watter uitkomste Westerse modelle in Afrika gelei het. Martin Meridith som dit treffend op in sy boek oor The Fortunes of Africa na onafhanklikheid: “Die reeks staatsgrepe in Afrika het mekaar so vinnig opgevolg het dat die post-onafhanklikheidsgeskiedenis in ŉ waas verbygeflits het. In die eerste twee dekades van onafhanklikheid was daar sowat veertig suksesvolle staatsgrepe en talle ander onsuksesvolle pogings gewees. Daar was nie een geval waar ŉ Afrika-regering vreedsaam uitgestem is nie.”

Die gemiddelde lewensduur van Afrika-grondwette was volgens die Chicago Law School teen die eeuwending net tien jaar.

“Teen die tagtigers was Afrika berug vir sy ‘Groot Manne’, militêre diktators en een-party-presidente wie se belangrikste prioriteit was om die mag te behou. Die politieke rekord van Afrika sedert onafhanklikheid was star: nie een enkele staatshoof in drie dekades het homself in ŉ verkiesing laat uitstem nie. Vanuit sowat 150 staatshoofde het net ses vrywillig die mag afgestaan, waarvan sommige eers na dekades in die mag.

“Uit ŉ lys van 50 Afrikastate was feitlik almal eenpartystate of militêre diktatorskappe, terwyl in 32 state opposisiepartye onwettig was. Wanneer verkiesings gehou is, was dit bloot om die bewindhebber en sy party se mag te bevestig. In 150 verkiesings wat tussen 1960 en 1989 in 29 lande gehou is, is opposisiepartye nie toegelaat om ŉ enkele setel te wen nie. Net drie lande – Senekal, Botswana en die kleine Gambië, het veelpartystelsels behou en gereelde vry en regverdige verkiesings gehou.”

ŉ Beweging gestig

Die ontstaan van die Solidariteit beweging kan teruggevoer word na die 1998-kongres van die destydse Mynwerkersunie, waar die vakbond se nasionale raad my voorstel aanvaar het om die MWU te omskep in ŉ moderne selfhelp-helpmekaarbeweging.

Die rede hiervoor was tweedledig: ons het nie geglo dat die ANC die land suksesvol sou kon regeer nie, en ons het geglo dat hulle ŉ nuwe rassebedeling sou skep wat Afrikaners in die praktyk tweedeklasburgers sou maak.

Die doel van die Beweging sou wees om die kulturele infrastruktuur te bou wat Afrikaners nodig sou hê om volhoubaar vry, veilig en voorspoedig in suidelike Afrika te kon bly. Sodoende sou Afrikaners terselfdertyd ŉ blywende bydrae tot die welstand van die land en al sy mense kon lewer. Ons destydse aanname dat ons aanvanklik as radikales uitgekryt sou word, maar mettertyd al meer ondersteuning sal kry namate die uitkomste van ANC-beleid sigbaar word, is in die praktyk bewaarheid.

In die negentigs moes die land verander om ŉ verskriklike einde te keer. Die taak van ons beweging is om nou ŉ eindelose verskrikking te help afweer.

Buitelandse ondersteuning

Dit was vir jare na 1994 onmoontlik om ondersteuning vir Afrikaners se regmatige strewe na kulturele outonomie te kry, omdat die ANC die morele hoë grond betree het, en omdat die gevolge van hulle beleid nog nie vir die buiteland duidelik was nie.

Die ANC se vrot regeringsrekord wat tot wydverspreide staatsverval lei, en die deurlopende sentralisasie van mag en die gepaardgaande inperking van vryhede, het prof. Welsh se waarskuwing oor ŉ “tirannie van die meerderheid” nuwe betekenis laat kry.

Welsh het gesê: “Simple majority rule… can easily – and commonly does – degenerate into a ‘tyranny of the majority’ when elections assume the form of a racial census. Undeniably, majorities have rights, but so do minorities. If […] majorities use their power to steamroller minorities, denying them influence even in decisions that affect their vital interests, the quality of democracy will deteriorate.

“Moreover, the comparative evidence from divided societies does not offer much support for the view that the salience of ethnic or racial identities will eventually give way to voting alignments that are shaped more by, say, class, interests or ideology. Democratic constitutional forms have been maintained, but a single-party dominant system become entrenched.”

Twaalf wenke vir studente

Posted on Januarie 30, 2025 by BeweegAdministrator

Flip Buys

Hierdie artikel is gepubliseer op Maroela Media.

Duisende eerstejaarstudente pak eersdaags hulle studie aan. Hoewel Langenhoven gesê het jy moet jou studie met lekkerkry klaarkry, wys die praktyk dat baie jongmense eerder swaarkry as lekkerkry.

Geniet jou studentetyd

is ŉ groot voorreg om te kan studeer. Gryp die geleentheid aan en geniet dit, want jy is net een keer ŉ student! Studente het die voordele van volwassenheid sonder al die verantwoordelikhede. Studentwees is soos om met jou pa se kar rond te ry: Die vryheid en mobiliteit het jy, maar die paaiemente gaan nog van iemand anders se rekening af!

Gebruik jou kans

Gebruik jou kans om te studeer, want ŉ goeie kwalifikasie is ŉ onontbeerlike voorvereiste vir ŉ goeie werk of eie besigheid. Geniet jou studentelewe, maar sorg dat jy jou kwalifikasie suksesvol en in die minimum tyd afhandel. Jy sal die res van jou lewe dankbaar daarvoor wees. ŉ Goeie kwalifikasie kom nie verniet nie; dit kos harde werk en baie geld, maar bied ŉ onvergelykbare opbrengs op die belegging.

Besef wat die doel van studie is

Die doel van studie is nie net om jou vir jou beroep voor te berei nie, maar om jou vir jou roeping toe te rus. ŉ Kwalifikasie help met ŉ werk, maar wie vir sy of haar roeping voorberei, is verseker van ŉ loopbaan, en selfs ŉ snelweg! Werk dus aan jou kwalifikasie, maar ook aan jou eie vorming, ontwikkeling en menswees.Vryheid en verantwoordelikheid

Vryheid en verantwoordelikheid

ŉ Student het ongekende vryheid, want jy is nie meer onder die skool of jou ouers se toesig nie, en is nog nie onderworpe aan die dissipline van die werkplek nie. Hierdie vryheid laat studente soms struikel, want nie almal besef dat dit met verantwoordelikheid gepaard gaan nie. Sorg dus dat jy jou tyd so struktureer dat die vryheid jou nie pootjie nie. Gebruik jou vryheid om doelgerig te werk, en geniet jouself ten volle, maar kom jou belangrikste verantwoordelikheid na, naamlik om jouself te kwalifiseer. Tydbestuur is ŉ groot uitdaging, maar niemand wat sukkel om sy dag te bemeester kan ooit sy graad ten volle bemeester nie.

Bly by

Op skool was die onderwysers deurlopend daar om jou te help om by te bly, en hulle het mede-verantwoordelikheid vir jou sukses geneem. Universiteite en kolleges werk anders. Studente wat nie by die vinnige tempo bybly nie, is seker die grootste rede vir die mislukking van studente wat nie deurkom nie. Sorg dus dat jy nie agter raak nie, anders raak die werk net te veel om in te haal.Byt vas

Byt vas

Dis nie maklik om ŉ kwalifikasie te verwerf nie, anders het almal een gehad. Moenie opgee nie – byt vas en volhard wanneer dit moeilik gaan. Dit bou karakter en vorm jou om eendag uitdagende take in die werkplek aan te pak. As dinge druk, bly kalm en glo in jouself, want soos Henry Ford dit gestel het: Ongeag of jy dink jy kan, of dink jy kan nié, jy sal in albei gevalle reg wees.

Neem deel aan die studentelewe

Die doel van universiteite en kolleges is nie net opleiding nie, maar ook die ontwikkeling en vorming van die student vir sy of haar lewe. Daar word gesê dat deelname aan die studentelewe net soveel werd is as ŉ ekstra graad. Dit bied ŉ veilige omgewing waarin studente veel meer lewensvaardighede kan leer as net wat in die handboek staan.

Daarom is die vormingsideaal so belangrik. ŉ Universiteit of kollege is immers nie net ŉ akademiese supermark nie; dit gaan oor die volle ontwikkeling van jou menswees. Neem dus deel aan die studentelewe, ook as jy nie in ŉ koshuis is nie, en waar moontlik selfs as jy ŉ afstandstudent is. Dit bou ook lewenslange netwerke waaruit jy dekades lank kan put. Die vroeë blootstelling aan leierskap, verantwoordelikheid en gesonde druk in ŉ veilige omgewing sal jou ook in jou werksonderhoude onderskei en jou CV laat uitstaan. Benut elke geleentheid vir ontwikkeling.

Benut elke geleentheid vir ontwikkeling

Studentetyd bied baie geleenthede vir ontwikkeling, maar jy sal dit moet gaan soek en benut, want dit land nie in jou skoot nie. Loop die ekstra myl vir die plek waar jy studeer, vir jou medestudente en vir jou studie. Jy sal verseker die vrugte daarvan pluk, omdat enige werkgewer voorkeur sal gee aan ŉ aansoeker wat meer gedoen het as wat hulle moes.

Beroep en roeping

Leer die verskil tussen ŉ beroep en ŉ roeping. ŉ Beroep is wat jy doen, en ŉ roeping is hoekom jy dit doen. Dis verskriklik om vir dekades lank te werk aan ŉ beroep waar jy voel dat jy jou lewensdoel mis. Soek dus na jou roeping, bid daaroor, en vra raad by mense met wysheid. Ware lewensgeluk spruit uit iemand wat hulle passie lewenslank uitleef, en boonop daarvoor betaal word.

Vra en gebruik hulp

Hulp is dikwels net ŉ e-pos, oproep of besoek vêr. Enige mens het soms hulp nodig. Die universiteit of kollege wil graag hê jy moet suksesvol wees en bied verskeie hulpdienste aan studente. Hierdie dienste strek gewoonlik vanaf bystand met studiemetodes, finansies, persoonlike uitdagings en geestelike behoeftes. Vind uit waar daardie hulp beskikbaar is en gebruik dit as jy dit nodig het.</p><p>Die grootste fout wat jy kan maak, is om nie vir hulp te vra as jy dit nodig het nie. Die tweede grootste fout sou wees om te laat vir hulp te vra. Opleiding is gebou op die skouers en sweet van hulle wat voor ons gekom het. Hulle wou die volgende geslagte help, en het instellings gebou met die uitgesproke doel om jou te help om jou talente te ontgin en jou drome te verwesenlik.

Werk aan jou welstand

Mense is veelkantig. Daarom gaan menslike welstand oor welstand in die wydste sin: fisiek, akademies, geestelik, emosioneel, finansieel en sosiaal. Handhaaf ŉ balans tussen al hierdie fasette, en werk gedurig aan almal.

Kulturele burgerskap

ŉ Samelewing kan net voortbestaan as elke geslag vir die volgende een leef. Diegene wat voor jou was, het die universiteit of kollege opgerig waar jy nou die versamelde kennis en wysheid van baie geslagte kan leer. Bemeester dit, bewaar dit, voeg jou deel daarby, en gee dit dan aan vir die volgende geslag sodat hulle ook daaruit kan put.

ŉ Universiteit of kollege is nie net ŉ plek waar jy moet leer nie; dit is ook ŉ ruimte waar ons kultuur van geslag tot geslag oorgedra word. Jy is nie net ŉ landsburger nie, maar ook ŉ “kultuurburger”, oftewel lid van ŉ kultuurgemeenskap soos Afrikaners wat uit ŉ ketting van geslagte bestaan. Dis dié wat reeds weggeval het, dié wat nou leef, en dié wat nog kom. Dis hoekom die gemeenskap hierdie universiteit of kollege vir jou opgebou het.

Al kry jy dit verniet, was dit beslis nie gratis nie. Bou voort op wat ander vir jou opgebou het.

G’n kultuur sonder sy bouwerk bedink

Posted on Augustus 14, 2024Januarie 21, 2025 by BeweegAdministrator

Artikel deur Flip Buys vir Rapport

Kom ons bou leefruimtes vir Afrikaans, want geboue verskaf veiligheid, skryf Flip Buys

Die grootsheid van ’n kultuur word gewoonlik aan die grootsheid van sy bouwerk gemeet.

Daarom staan die mensdom vandag nog verwonderd oor die piramides wat die antieke Egiptenare 4 600 jaar gelede gebou het. Dit word steeds as wonderwerke beskou en argeoloë bespiegel al vir jare hoe hulle dit vermag het. Waaroor daar wel eenstemmigheid is, is dat die bou van die piramides net moontlik kon wees danksy gesofistikeerde ingenieurswese, argitektuur, wiskunde, wetenskap, sterrekunde en logistiek.

Daarbenewens het bouwerk van daardie omvang gevorderde vorme van staatkundige ordening, ekonomiese ontwikkeling, bestuur, organisasie, geletterdheid en opleiding geverg.

Argeoloë; sê vandag dat die antieke Egiptenare die piramides gebou het. Maar in werklikheid het die piramides terselfdertyd die Egiptenare as hoogs ontwikkelde beskawing gebou. Daarmee word bedoel dat die eeue lange bouwerk aan die piramides en ander infrastruktuur wat ’n ontwikkelde samelewing benodig het, ook die Egiptiese kultuur gebou het.

Soos Winston Churchill gesê het: “Eers vorm ons ons geboue en daarna vorm ons geboue ons.”

Bouwerk van die omvang van die piramides vereis immers ’n gevorderde kultuur wat in staat is om groot gesamentlike projekte aan te pak, die hulpbronne daarvoor te monster, doeltreffend te beplan en te organiseer, die arbeidsmag daarvoor op te bou, en dit verg die leierskap en kundigheid om dit suksesvol uit te voer.

Dieselfde geld natuurlik vir al die gevorderde antieke beskawings wat in China, Persië Griekeland en Indië ontstaan het. Die Romeine se paaie, brûe, akwadukte, teaters en stede het ’n Romeinse lewe moontlik gemaak en hulle kultuur wyd oorgedra en versprei. Daardeur is die grondslag van die moderne Wes-Europa gelê. Geen kultuur kan sonder sy bouwerk bedink word nie omdat ’n kultuurgemeenskap in, vanuit en deur sy instellings en die geboue wat dit huisves, leef.

Dit onderlê ook ons eie geskiedenis. Pres. Paul Kruger was byvoorbeeld nie net ’n staatsbouer nie, maar ook ’n stadsbouer. Hy het ’n groot rol gespeel om Pretoria van ’n stowwerige dorpie na ’n hoofstad uit te bou. Dink maar aan die Ou Raadsaal, die Paleis van Justisie, museums, hospitale, skole en die forte rondom Pretoria. Geboue is in werklikheid die kulturele infrastruktuur van ’n volk. Dit “bou” die kultuur deurdat die Raadsaal die kern van die staatkundige Republiek was, die Paleis van Justisie die sentrum van die regsorde was, en die skole kennis en kultuur aan die volgende geslag oorgedra het.

Afrikaners het in latere jare ’n land vol geboue opgerig wat weer hulle (die Afrikaners) se kultuur gebou het. Dink aan die geboue wat vir opvoedkundige, ekonomiese, kulturele, mediese, militêre en ander doeleindes gebou is.

As ’n jong student het die Pukke se universiteitslied vir my maar outyds-hartseer geklink: “Gebore uit die nag van smaad, sien ons jou staan as wonderdaad . . .” Soos die meeste ander studente het ek die moderne kampus waar ek in die laat 1980’s studeer het as ’n gegewe aanvaar. Min het ek geweet dat as jy sélf iets verniet gekry het, dit nie sonder koste daargestel is nie, want ander mense het ’n duur prys daarvoor betaal. Later het ek besef watter wonderwerk die universiteit eintlik was, en met watter geweldige opoffering dit voor en ná die Anglo-Boereoorlog uit die grond verrys het.

Pres. Paul Kruger het in 1897 self £100 –destyds ’n reusebedrag – vir studiebeurse vir studente nagelaat. Die eerste rektor, prof. Jan Lion-Cachet, is deur die Britte in hegtenis geneem en sy seun is in die oorlog doodgeskiet. Die verhaal van die Potchefstroomse Universiteit is egter nie die uitsondering nie. Die geskiedenis van universiteite soos Stellenbosch, Unisa, UP (Tukkies), die Universiteit van die Oranje-Vrystaat (Kovsies) en die RAU (nou UJ) vertel soortgelyke verhale van groot dink en klein begin. Die meeste is deur kerke en gemeenskappe tot stand gebring sonder groot staatsgeld.

Die Keniaanse denker Ali Mazrui het treffend gesê dat die gemeenskap eers die universiteit moet ophelp voordat die universiteit die gemeenskap kan ophef. Die verband tussen gemeenskap en universiteit is ook deur genl. Jan Smuts bevestig toe hy in 1910 die wens uitgespreek het dat die Universiteit van Pretoria vir die destydse Transvaal sal word wat Oxford vir Engeland was.

Afrikaans, ’n Afrikaanse lewe en die oordrag van ’n taal en kultuur is onmoontlik sonder opvoedkundige instellings wat dit kan huisves. Die vraag is hoekom skole, kolleges en universiteite so belangrik is vir taal- en kultuurgemeenskappe.

Die beste antwoord hierop is deur Albert Einstein gegee. Hy het gesê dat die wonderlike dinge wat kinders in skole en universiteite leer die versamelde werk van vele geslagte is. Dit word alles in hulle hande as erfenis gesit sodat hulle dit kan kry, daarby kan byvoeg, en dit eendag aan hulle kinders kan oorhandig.

Die doel van kulturele infrastruktuur is nie om ’n groep te isoleer of ander uit te sluit nie, maar die teenoorgestelde. Dit skep reeds die ruimte om saam met ander mense te bly, bykans soos wat ’n huis gebou word sodat ’n gesin saam met hulle bure in ’n woongebied kan bly. ’n Huis bestaan uit verskeie vertrekke, elkeen met ’n eie doel. Dieselfde geld vir ’n kultuurhuishouding – daar is vertrekke vir onderwys, opleiding, taal, maatskaplike sorg en erfenisbewaring. Dit is die rede waarom die Solidariteit Beweging oor die afgelope dekade of wat stelselmatig ’n hele kulturele ekosisteem opbou.

Indien die omstandighede geskep word sodat Afrikaners en die Afrikaanse gemeenskap volhoubaar hier kan bly, sal ons ’n blywende bydrae tot die welstand van die land en al sy mense kan maak.

Geboue is belangrik, want “plek” verskaf veiligheid, en die ruimtes gee vryheid.

Die uitdaging is om hierdie kulturele infrastruktuur sonder staatshulp te bou. Dit is die rede waarom die Solidariteit Beweging ’n paar jaar gelede ’n eiendomsmaatskappy met die naam Kanton gestig het. Die bekendste projek wat Kanton suksesvol aangepak het, is die oprigting van die Sol-Tech-kampus en -koshuise in Centurion. Kanton se doel is om ’n vennootskap tussen kultuur en kapitaal te sluit deur beleggings vanuit die private sektor te werf en daarmee ruimtes vir Afrikaans te bou.

Beleggers verdien ’n geldelike opbrengs en kry ook ’n kulturele dividend in die vorm van ’n universiteit, terwyl ook reeds beplan word aan die daarstelling van ’n onafhanklike skolenetwerk. Ons glo dat ’n Afrikaanse universiteit onontbeerlik is vir die voortbestaan van Afrikaans.

Tweedens bly moedertaalonderrig die beste vorm van opleiding terwyl studente ook toegerus word om hulself in Engelse werkplekke te handhaaf. Die beste bewys hiervan is die top- Afrikaanse mense wat aan enkeltalige Afrikaanse universiteite studeer het en wat nou gesogte poste in die buiteland beklee.

Akademia en Kanton stel ná jare se deurdagte werk en beplanning die Toekomsbouer-veldtog bekend met die doel om kapitaalkragtige mense en instellings die geleentheid te bied om in Akademia se beplande nuwe kampus in Pretoria-Oos te belê. Die breër publiek gaan ook later die kans kry om beleggings te maak.

Die Britse denker Roger Scruton het gesê dat ’n samelewing net kan voortbestaan as elke geslag vir die volgende geslag leef. Kanton bou vir die volgende geslag, en wil die huidige geslag die kans gee om saam te bou.

Die idee is nie om monumente vir ons voorouers te bou nie, maar lewende instellings vir die nuwe geslag. Dit is nou tyd vir skeppende vernuwing, gegrond op beproefde waardes.

Lees meer: Akademia en Kanton stel monumentale kampusontwikkeling bekend