Flip Buys Archives - Solidariteit Beweging

Solidariteit Beweging verwerp Ramaphosa se bewering oor onpatriotiese gedrag

Posted on Oktober 23, 2026 by René van der Vyver

Die Solidariteit Beweging verwerp die beskuldigings van onpatriotiese gedrag wat president Cyril Ramaphosa Maandag teen die organisasie gemaak het. Dit is ŉ deursigtige poging om ŉ sondebok en slaansak te vind vir die regering se eie diplomatieke mislukkings. Ramaphosa het die Beweging by name genoem as die rede vir die verslegtende verhouding tussen Suid-Afrika en die VSA, wat Suid-Afrika se voorkeurhandelstatus ingevolge die Agoa-handelsooreenkoms bedreig, terwyl die Beweging reeds maande lank uitvoerige gesprekke met die Suid-Afrikaanse presidensie, die Amerikaanse ambassade in Pretoria en besluitnemers in Washington voer om oplossings te vind wat almal in die land sal bevoordeel.

“Ons het die afgelope vyf jaar al in die VSA voorspraak gemaak dat Suid-Afrika deel van Agoa bly, omdat dit duidelik geword het dat daar by beide partye in die VSA druk ontstaan het om Suid-Afrika uit te skop vanweë ANC-beleidsrigtings,” sê Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging.

“Ons kies Suid-Afrika se kant, en nie dié van die Withuis óf Luthuli-huis nie. Hoewel ons van die ANC verskil, is ons lief vir die land. Daarom praat ons nie die land sleg nie, al kritiseer ons die regering. Ons doel is om oplossings te probeer vind vir die ANC se beleide wat die ekonomie kniehalter en nou toenemend tot internasionale spanning lei,” sê Buys.

Hoewel verskeie nuuspublikasies reeds verskoning aan die Solidariteit Beweging moes vra oor die valse bewerings dat die organisasie ŉ narratief van ŉ “white genocide” in die buiteland verkondig, hou Ramaphosa aan om die Beweging vir die ANC se foute te blameer.

Misinformasie

“Die ‘misinformasie’-etiket wat op ons rug geplak word, is ŉ poging om as weerligafleier te dien en die fokus van die eintlike probleem – die ANC-beleide ter sprake – te herlei,” verduidelik Buys. “Die enigste ‘misinformasie’ is die valse bewerings dat ons misinformasie oor die land versprei. Niemand kon nog enige bewyse verskaf om die beskuldigings te regverdig nie. Dis belaglik om te dink dat ŉ supermoondheid soos die VSA, met al sy intelligensiedienste, nie weet wat in Suid-Afrika aangaan nie en sy beleid deur ‘misinformasie’ laat bepaal.”

Die werklike redes vir die Amerikaanse regering se afwysende houding teenoor die Suid-Afrikaanse regering word onder meer in die US-South Africa Bilateral Relations Review Act of 2025 uiteengesit:

Strategiese belyning met Amerikaanse teenstanders: Suid-Afrika se bande met lande wat as vyandig teenoor Amerikaanse belange beskou word, veral China, Rusland en Iran.
Betrokkenheid by terreurorganisasies: Suid-Afrika se interaksies met Hamas.
Suid-Afrika se toenemende vyandige houding teenoor Israel.
Besorgdheid oor korrupsie en menseregte: Die VSA se voorneme om senior Suid-Afrikaanse amptenare en ANC-lede te identifiseer wat moontlik by menseregteskendings of ernstige korrupsie betrokke is.
Militêre samewerking: Suid-Afrika se deelname aan gesamentlike vlootoefeninge met Rusland en China vroeg in 2023, wat strydig is met Suid-Afrika se verklaarde neutraliteit.

“Die erns van hierdie lang lys besware teen die Suid-Afrikaanse regering dateer van vóór die tweede Trump-presidentskap,” beklemtoon Buys.

Feite

Buys voeg by dat die Beweging voortdurend pleit vir grondwetlikheid, funksionele instellings en selfstandigheid en dikwels ingegryp het waar die regering afwesig of oneffektief was. Te midde van die vals beskuldigings stel die Solidariteit Beweging die feite duidelik:

Ons het nie beweer dat grootskaalse staatsgeleide grondonteiening reeds in Suid-Afrika plaasvind nie.
Ons het die VSA nooit gevra om befondsing aan Suid-Afrika te sny of sanksies teen die land in te stel nie.
Ons het Suid-Afrika se verwydering uit Agoa aktief teengestaan en navorsing met die Amerikaanse ambassade gedeel oor die ekonomiese risiko’s vir die land.
Ons het die VSA aangespoor om nie Suid-Afrikaners vir die ANC se optrede te straf nie, maar eerder stappe teen korrupte individuele ANC-amptenare te doen. Die Zondo-kommissie het na bewering 97 ANC-lede geïdentifiseer wat ondersoek moet word. Tog bly betekenisvolle vordering ontwykend, wat ŉ kommerwekkende gebrek aan verantwoordbaarheid onderstreep.
Ons is wel in ŉ dispuut met die ANC omdat ons grondwetlike menseregte deur die omvattende rassewetgewing in die land vertrap word. Ons verskil ook met die ANC oor die regering se verbreking van ŉ ooreenkoms oor dié wetgewing wat deur die bemiddeling van die ILO bereik is, die verbreking van die grondwetlike verstandhouding oor Afrikaanse onderwys en die verbreking van ooreenkomste met ons oor dié aangeleenthede. Ons ervaar dat die ANC ons kulturele regte en ruimtes probeer ontneem. Dit alles maak ons tweedeklasburgers, hoewel ons eersteklas-belastingbetalers is en Derdewêrelds regeer word.
Mnr. Ramaphosa het al talle kere gesê dat Suid-Afrika oplossings vir Suid-Afrikaanse probleme moet vind, maar hy weier ons versoeke tot gesprekke en verbreek die ooreenkomste wat wel met die presidensie bereik is.
Ons is trotse Suid-Afrikaners en patriotiese Afrikaners, verbind tot die land se toekoms en bereid om te help om gesonde verhoudings tussen die VSA en Suid-Afrika te herstel. Dit is tyd dat die RNE die land se beleid bepaal, en nie die ANC alleen nie.

“Ons herbevestig hiermee ons onwrikbare lojaliteit teenoor Suid-Afrika en verwerp enige bewerings dat ons optrede – in landsbelang – onpatrioties is omdat ons demokraties van die ANC se rampspoedige beleidsrigtings verskil,” sluit Buys af.

Buys doen beroep op mense om ŉ nalatenskap te laat

Posted on September 30, 2026 by René van der Vyver

Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging, het Dinsdag (29 September) tydens die Helpende Hand Studietrust se sakeontbyt ŉ sterk beroep op mense gedoen om ŉ blywende nalatenskap te laat.

Die geleentheid, wat in samewerking met Akademia aangebied is, het op Akademia se Leriba-kampus in Centurion plaasgevind. Sakeleiers is genooi na ŉ inspirerende oggend waartydens gassprekers soos dr. Steve Booysen, Flip Buys, Hannes Noëth en Dawie Roodt die waarde van nalatenskap onder die loep geneem het.

Die Studietrust bied jaarliks studiehulp ter waarde van R75 miljoen aan meer as 1 200 studente. Buys het benadruk dat ŉ samelewing slegs kan vooruitgaan as elke geslag vir die volgende een leef.

“Studiehulp is die beste moontlike belegging. Hierdie studiehulp is ŉ helpende hand, en nie ŉ bedelhand of ŉ eisvuis nie,” het Buys gesê. Terwyl NSFAS (die Nasionale Studentehulpskema) gereeld in die nuus is weens wanbestuur, spog die Studietrust met ŉ merkwaardige 99%-terugbetalingskoers en jarelange skoon oudits.

“Dit beteken dat die geslag wat ons nou help, ook begryp dat elke geslag vir die volgende geslag moet leef, want met elke terugbetaling word ŉ volgende student weer gehelp. Gratis studie is op die lange duur alles verniet,” het Buys verduidelik.

Volgens Buys spruit huidige voorspoed uit voorouers se kulturele beleggings, wat nou opnuut aangevul moet word deur ŉ Sol-Tech en Akademia te bou. “Kultuur is ŉ verbond tussen geslagte – ŉ agting vir die vorige, ŉ liefde vir die volgende en ŉ verantwoordelikheid vir beide.”

Die Studietrust is bepalend vir die sukses van die nuwe kampus, en Buys het ŉ beroep op almal gedoen om dr. Anton Rupert se woorde uit te voer: “ŉ Klein volk moet groot dink en groot doen.”

Maak ŉ donasie – of eerder ŉ belégging – hier: https://hh-studietrust.co.za/donasie/.

Solidariteit Beweging maak vyf antwoorde op die VSA se versoeke bekend

Posted on September 29, 2026September 29, 2026 by René van der Vyver

Uitgereik deur die voorsitter van die Solidariteit Beweging, Flip Buys, die uitvoerende hoof van AfriForum, Kallie Kriel; en die uitvoerende hoof van Solidariteit, dr. Dirk Hermann.

Die Solidariteit Beweging, waarvan AfriForum en Solidariteit deel is, het vandag vyf antwoorde op die VSA se vyf versoeke bekendgemaak. Die Amerikaanse regering het verlede jaar vyf versoeke aan die Suid-Afrikaanse regering gerig oor kwessies wat ŉ geskil tussen die twee lande ontketen het.

Die Solidariteit Beweging se vyf antwoorde het ten doel om oplossings vir die politieke en diplomatieke geskil tussen die twee lande te vind. Ons is daarvan oortuig dat dit in Suid-Afrika se nasionale belang is om goeie betrekkinge met die VSA te handhaaf, net soos met ander moondhede.

Die antwoorde handel oor kwessies soos rassewette, landelike veiligheid, “Kill the Boer”, eiendomsreg en die vlugtelingprogram. Die doel van die antwoorde is nie net om handelsbetrekkinge te herstel nie, maar ook om oplossings vir kritieke brandpunte in Suid-Afrika te vind. Ons wil dit duidelik stel dat ons uitgangspunt is om Suid-Afrika se kant te kies, en nie dié van die Withuis of Luthuli-huis nie. Ons voel ook sterk oor die handhawing van Suid-Afrika se soewereiniteit, maar glo dat dit nie gelyk gestel kan word aan die ANC se soewereiniteit nie. Kiesers het vir ŉ regering van nasionale eenheid (RNE) gestem. Ons glo as die ander partye in die RNE by die formulering van buitelandse beleid betrek word, ŉ oplossing vinnig binne die raamwerk van die Grondwet en ŉ onverbonde buitelandse beleid gevind sal kan word.

Dit is in Suid-Afrika se belang dat antwoorde op Amerikaanse versoeke gevind word. Ons glo die oplossings moet eers in Pretoria en daarna in Washington gevind word. Ons het groot verskille met die regering, maar ons is lief vir ons land en is diep bekommerd oor die uitwerking van langdurige diplomatieke geskille op Suid-Afrika se ekonomie en internasionale beeld.

Maande lange gesprekke

Die voorgestelde vyf antwoorde is die uitkoms van maande se werk, wat besoeke aan die Verenigde State, uitvoerige gesprekke met die Suid-Afrikaanse presidensie en deurlopende skakeling met die Amerikaanse ambassade in Pretoria, asook met besluitnemers in Washington ingesluit het. Ons beplan om steeds in gesprek hieroor met albei regerings te bly.

Ons glo die regerings kan mekaar vind. Ons vra dat voorwaardes in werking gestel moet word om die spanning te de-eskaleer en om gesprekke tussen die regerings te hervat. Dit behels onder meer ŉ bona fide-verbintenis om oplossings te vind en die wil om besluite te neem wat dit moontlik maak.

Ons vyf antwoorde val binne Suid-Afrika se grondwetlike raamwerk en bied terselfdertyd antwoorde op die Amerikaners se versoeke.

Dit is nie eise of ‘n lys van klagtes nie, maar praktiese antwoorde. Die Amerikaanse regering het breë beginselgoedkeuring aan ons vyf antwoorde verleen en ons glo dat dit ook vir die Suid-Afrikaanse regering aanvaarbaar kan wees indien die politieke wil bestaan.

Ons is uiters bekommerd dat die optrede teen Suid-Afrika gaan verskerp. Wanneer Suid-Afrika vir swak beleid en vyandige houdings teenoor ons handelsvennote gestraf word, is dit nie ministers wat die rekening kry nie, maar die vrugteboer in die Wes-Kaap, die fabriekwerker by ŉ motoraanleg in die Oos-Kaap en die sakeman in die Vaaldriehoek wat daarvoor betaal. Ons beleef dat die ANC teen sy eie mense regeer.

Die Suid-Afrikaanse regering maak dit baie moeilik om ŉ skikking tussen die twee lande te bereik. Daar is ŉ lang geskiedenis van keuses en uitsprake teen die Amerikaanse regering. Die spanning tussen Suid-Afrika en die Verenigde State bou al meer as 15 jaar op, sedert die Obama-jare en die aansluiting by Brics in 2010. Die onlangse uitsprake van Suid-Afrika se minister van buitelandse betrekkinge en samewerking, Ronald Lamola, was nog ŉ bevestiging daarvan. Dit is ŉ terugslag vir die Solidariteit Beweging se jare lange steunwerwing in die VSA vir Suid-Afrika se deelname aan Agoa.

Daar is ook ŉ direkte verband tussen die ondertekening van die Onteieningswet en president Trump se uitvoerende bevel van 7 Februarie 2025. Suid-Afrika se buitelandse beleid het ook die Amerikaanse administrasie deurlopend vervreem.

Ten spyte van hierdie verband is gepoog om die Solidariteit Beweging, AfriForum en Solidariteit die skuld vir die verslegtende verhouding te gee. Ons verwerp hierdie soeke na ŉ sondebok vir die ANC se powere diplomatieke skakeling met die VSA. Ons weier om ŉ pion in ŉ diplomatieke skaakspel tussen twee regerings te wees. Hoewel ons nie die oorsaak van die probleem is nie, sal ons saamwerk om ŉ oplossing te vind.

Amerika bly Suid-Afrika se grootste handelsvennoot en 500 000 poste is afhanklik van handel met Amerika. Ons is uiters bekommerd dat strenger strafmaatreëls Suid-Afrika se deelname aan Agoa kan bedreig. ŉ Hersieningsproses om te bepaal watter Afrikalande volgende jaar vir deelname aan Agoa sal kwalifiseer, is tans in die Withuis aan die gang. Gebeure die afgelope twee weke veroorsaak dat daar ŉ wesenlike kans bestaan dat Suid-Afrika van Agoa uitgesluit kan word. Die Withuis sal waarskynlik voor November ŉ aankondiging hieroor maak. Daar is dus ŉ dringendheid om ŉ oplossing te vind.

Om ŉ oplossing te vind vir die geskil tussen die twee lande het niks met Suid-Afrika se soewereiniteit te make nie, en dit bedreig vir seker nie die land se reg om oor sy eie sake te besluit nie. Elke regering het egter wel ŉ reg, maar ook ŉ plig teenoor sy burgers om as soewereine rolspeler oplossings in belang van die land te vind.

Die Solidariteit Beweging se antwoorde kan soos volg opgesom word:

Rassewette

Die regering moet instem dat rassewette, soos wat internasionale konvensies bepaal, uitgefaseer sal word. Intussen sal rasneutrale ekwiteitsekwivalente, wat eienaarskapsvereistes vervang, vir sowel multinasionale as plaaslike maatskappye aanvaar word. Die ooreenkoms tussen Solidariteit en die regering, wat onder toesig van die Internasionale Arbeidsorganisasie (IAO) bereik is, en wat beperkings op rassewette in die werkplek plaas, sal in die Staatskoerant gepubliseer word.

Rasneutrale metodes van werknemerbemagtiging sal as voorkeurmeganismes vir bemagtiging deur eienaarskap aanvaar word. Mense se sosio-ekonomiese posisie, eerder as ras, sal gedurende die uitfaseringsproses as maatstaf gebruik word. Jongmense wat ná 1994 gebore is, sal ook as deel van die aangewese groep beskou word.

Landelike veiligheid

Die regering sal plaasmoorde en misdaad in plattelandse gebiede, soos in die geval van bendegeweld en renosterstropery, tot prioriteitsmisdade verklaar. ŉ Amptelike gemeenskapveiligheidsvennootskap sal gestig word waarin die SAPD, die privaat veiligheidsbedryf en gemeenskapsorganisasies soos AfriForum gelyke verteenwoordiging sal hê.

Die SAPD se bestaande landelike beveiligingstrategie sal uitgebrei word om veel groter betrokkenheid deur gemeenskapsveiligheidsinisiatiewe moontlik te maak. AfriForum het reeds ŉ omvattende gemeenskapsveiligheidsplan vir landelike veiligheid opgestel en aan die Suid-Afrikaanse en Amerikaanse regerings oorhandig. ŉ Nasionale gemeenskapsveiligheidsforum sal gestig word om die uitvoering van die Beveiligingsplan te monitor. Die Amerikaanse regering sal deur die forum met befondsing, kundigheid en die verskaffing van toerusting help.

‘Kill the Boer’

Die sing van “Kill the Boer” is, in die hedendaagse konteks, een van die ernstigste brandpunte. Daar moet ooreengekom word dat pres. Ramaphosa en senior regeringsleiers die sing van “Kill the Boer”, asook enige ander haatverwante slagspreuke teen minderhede, onvoorwaardelik sal veroordeel.

Ons belewing is nie dat ŉ grootskaalse regeringsgedrewe volksmoord (“genocide”) hier plaasvind nie, maar ons ervaar wel dat die ANC Afrikaners se voortbestaan teiken deur omvattende rassewetgewing, die onderspeling van plaasmoorde, aanvalle op ons taal en kultuur deur wetgewing soos Bela, en die verbreking van ooreenkomste wat die regering met ons daaroor aangegaan het.

Vlugtelingprogram

Die vlugtelingprogram bestaan reeds. Die regerings van die VSA en Suid-Afrika moet ooreenkom dat individue wat van die program wil gebruikmaak, toegelaat moet word om die proses sonder benadeling te volg. Minder as 1% van Afrikaners sal hulle waarskynlik in die VSA gaan vestig. Die Solidariteit Beweging is nie betrokke by hierdie program nie omdat ons glo dat ons toekoms in Suid-Afrika is en ons aan oplossings vir knelpunte hier werk.

Daar moet ooreengekom word dat ŉ direkte kanaal tussen die Amerikaanse administrasie en die Solidariteit Beweging gevestig sal word, onder meer met die oog op die stigting van ŉ Afrikaner-ontwikkelingsfonds. Dié fonds kan help met die ontwikkeling van opleidings- en kulturele infrastruktuur vir die Afrikanergemeenskap.

Gesprekke sal ook tussen die Solidariteit Beweging en die Amerikaanse administrasie gevoer word oor die uitvoer van vaardighede na daardie land deur middel van aanlyn werk, sonder dat mense Suid-Afrika hoef te verlaat.

Onteiening sonder vergoeding

Die regerings van die VSA en Suid-Afrika neem kennis van die hangende hofsaak in dié verband, maar is steeds van mening dat ŉ skikking verkieslik is bo ŉ hofsaak. In die lig hiervan moet artikel 12(3) van die Onteieningswet geskrap word. Artikel 19(2) moet gewysig word om te voorkom dat grond onteien word voordat ŉ hof ŉ finale beslissing gelewer het. Verdere wysigings moet aangebring word om te verseker dat eiendomsreg beskerm word soos deur die Suid-Afrikaanse Grondwet bepaal.

Só vorder die strategie met ankerdorpe

Posted on Augustus 21, 2026Oktober 9, 2026 by René van der Vyver

Die Solidariteit Beweging se Ankerdorpstrategie se doel is om noodsaaklike dienste in stede en streeksdorpe te help verbeter. Só help ons hulle versterk dat die kleiner omliggende dorpe daarvanaf gediens kan word. ‘n Ankerdorp funksioneer byna soos ‘n groot ankerwinkel in ‘n winkelsentrum, wat help om die omliggende kleiner winkels ook lewensvatbaar te maak. Afrikaners se uitdaging is nie klein getalle nie, maar yl verspreiding, en die ankerstrategie is terselfdertyd ‘n konsentrasie strategie.

Hoewel daar ‘n lys ankerdorpe bekendgestel is, was die ankerstrategie meer ‘n sentrale idee as ‘n vasgestelde lys. Die uitdaging is dat stede en dorpe buite die Weskaap meestal swak regeer word. Doeltreffende munisipale dienste soos water, elektrisiteit, sanitasie en paaie verval as gevolg daarvan op baie plekke. Sake ondernemings begin dan swaartrek, noodsaaklike instellings soos skole en ouetehuise kom onder groot druk, en misdaad neem toe. Die kantelpunt kom wanneer ‘n kritiese massa ondernemings, hoër inkomstegroepe en goed opgeleide mense wegtrek. Dit dra by tot die verarming van die omliggende streek, wat daartoe lei dat al meer werkloses na informele behuising rondom die dorpe gaan bly. Die gevolg is ‘n knyptang van ‘n afname in munispale inkomste, en ‘n gelyktydige styging in uitgawes aan munisipale dienste wat uiteindelik die dorpies knak.

Pretoria

Die proses voltrek homself reeds vir die afgelope twee dekades. Die meer welvarende mense wyk uit na stede en streeksdorpe. Daar vorm hulle groter konsentrasiepunte wat dienste soos onderwys, bejaardesorg en veiligheid meer lewensvatbaar maak. Die Pretoria omgewing is die grootste konsentrasie van Afrikaners, en vorm die fokuspunt van die Ankerstrategie. AfriForum het ‘n ooreenkoms met die Munispaliteit om met diensverbeterings te help, wat strek vanaf die verbetering van paaie, die verfraaiing van openbare ruimtes en parke, en die opknapping van sekere infrastruktuur. Voltydse AfriForm Buurtspanne werk hieraan. Misdaad is ook ‘n groot fokuspunt, met voltyde personeel en ‘n Nasionale Beheerkamer as spilpunt van die veiligheidstrategie.

Tweedens het die Beweging ‘n omvattende kulturele ekostelsel in Pretoria gevestig, Dit strek vanaf die kampusse van Sol-Tech en Akademia, en die hoofkantore van Solidariteit, AfriForum, die Solidariteit Helpende hand, die Skole Ondersteuningsentrum, sentrums vir weerlose kinders, en die ander instellings van die Solidariteit Beweging. Omvattende gemeenskapsdienste word hiervandaan gelewer, wat strek vanaf die bewaring van monumente en erfenisse deur die FAK, ‘n wye reeks regsdienste, bystand aan skole, en projekte om die Afrikaanse taal en kultuur te bevorder soos AfriForum se Teater.

Munisipale dienste

Die onmoontlike uitdaging vir gemeenskapsorganisasies soos die Solidariteit Beweging, is om al meer “staatsdienste” sonder staatsinkomste soos belasting te lewer. Daarom rus die Ankerstrategie op vier bene. Die eerste been is om AfriForum takke daar te vestig, en hulle uitvoerende vermoë om noodsaaklike dienste te lewer uit te bou. AfriForum het in 2025 meer as R200 miljoen spandeer om dorpe en stede met die hulp van duisende vrywilligers meer volhoubaar te maak.

Die tweede been is om met die plaaslike owerhede te skakel en saam te werk waar dit moontlik is. Verskeie samewerkingsooreenkomste is reeds met metro’s soos Tswane en Kaapstad gesluit, asook met talle kleiner dorpe. Terselfdertyd word munisipaliteite verantwoordelik gehou om hulle wetlike funksies waarvoor hulle verkies, betaal en befonds word uit belastinggeld, na behore uit te voer. Spesiale moeite word gedoen om na die nie-Afrikaanse gemeenskappe uit te reik om samewerking op “horisontale” vlak te bevorder, met die doel dat dit uiteindelik “vertikale” samewerking (met die stadsraad) sal aanhelp. Derdens word daar “ons sal self” Afrikaanse gemeenskapsforums gestig wat as ‘n soort “vierde” regeringsfeer op gemeenskapsvlak werk naas die nasionale-, provinsiale- en plaaslike regering.

Daar is reeds 24 Buurtspanne in Ankerdorpe aangestel, wat dienste lewer soos vullisverwydering, herwinning, skoonmaak, grassny en die herstel van infrastruktuur soos paaie. Hierdie spanne word sover moontlik toegerus met noodsaaklike toerusting soos bakkies en sleepwaens, trekkers, grassnyers en selfs enkele vragmotors en watertenkers waar nodig.

Wes-Kaap

Die Weskaap is ‘n spesiale fokus vir AfriForum, omdat die provinsie beter regeer word, ons toegang tot die provinsiale owerheid en goeie samewerking met stadsrade het. Daar is ook wye ondersteuning vir die idee van afwenteling van magte vanaf die sentrale regering na die provinsie. Die werksaamhede verskil met die van ander provinsies, en daar is bv ‘n groter behoefte aan die verbetering van veiligheid as aan die opknapping van munisipale dienste.

Veiligheid

Die verbetering van ‘n dorp begin by die opknapping van veiligheid. Daarom het AfriForum sowat 170 buurt- en plaaswagte, en word waar moontlik met Sekuriteitsfirmas en die plaaslike polisie saamgewerk.

AfriForum het in 2025 bykans R70 miljoen rand aan gemeenskapsveiligheid bestee. Die Buurtwagte word goed opgelei, en sover moontlik met hommeltuie, moderne tweeriging radiotoerusting en ander tegnologie toegerus. Die Buurtwagte word bygestaan deur nasionale- en streeksbeheerkamers, vanwaar honderde kameras gemonitor en reaksiepersoneel uitgestuur word. Daar is ook reeds in 33 gemeenskappe opgeleide vrywillige Traumaberaders wat ondersteuning aan slagoffers van misdaad bied.

Regsaksies

Dit is gereeld nodig om regsaksies te onderneem om munisipaliteite te dwing om hulle wetlike verpligtinge na te kom. Daar word ook gekeer dat buitensporige tariefverhogings of nuwe tariewe ingestel word sonder dat inwoners dienste kry waarvoor hulle betaal. AfriForum het al bv regsgeskiedenis gemaak toe die Appélhof ‘n aansoek toegestaan het om die disfunksionele stadsraad van Parys te ontbind. In ander sake het die howe bevele uitgereik dat sekere stadsrade met AfriForum moét saamwerk om bepaalde dienste te verbeter.

Gemeenskapsdienste

Die Solidariteit vakbond het kantore in feitlik alle stede en streeksdorpe, vanwaar ‘n wye reeks werksdienste gelewer word. Die Helpende hand help met noodvoeding by skole aan meer as 8 000 kleuters landswyd, en gee studiehulp ter waarde van meer as R70 miloen jaarliks aan meer as ‘n duisend studente. Hulle is ook betrokke by dienste aan bejaardes by sowat 250 Ouetehuise in die land. Die Helpende hand ondersteun Afrikaanse leerders in die platteland waar daar nie Afrikaanse skole is nie, en help met vervoer en koshuisverblyf op groter streeksdorpe. AfriForum ondersteun ook Afrikaanse sport, wat wissel vanaf die uitsendings van sportgeleenthede op AfriForum TV en borgskappe aan groter geleenthede soos die Bokkieweek.

Die SOS lewer ondersteuningsdienste aan honderde Afrikaanse skole, gee opleiding aan sowat 12 000 onderwysers per jaar, terwyl die SOS se Wolkskool duisende Afrikaanse leerders deur moderne tegnologie en hulpmiddels help.

Dis belangrik om te noem dat die konsentrasiestrategie nie ‘n eenvormige bloudruk kan wees wat dieselfde op elke plek toegepas kan word nie. Dit moet pasgemaak word vir elke plek se eiesoortige omstandighede. Bloemfontein in die Manguang is bv die swakste bestuurde metro in die land, en AfriForum Buurtspanne doen selfs vullisverwydering daar. Een van die ander uitdagings is dat die grootste nood soms in kleiner dorpe voorkom, waar dit moeilik is om daardie dienste aan te bied.

Orania

Die Solidariteit Beweging ondersteun Orania as Ankerdorp in die Noordkaap. Die rede is dat Kimberley se verval en ANC beheer die dorp nie geskik vir die ankerstrategie maak nie. Orania is taamlik klein, maar die dorp word goed bestuur, daar is goeie infrastruktuur, energiesekerheid, dis veilig en die gemeenskap wil graag hulle dorp opbou en uitbrei. Orania is reeds ‘n streeksdorp, en bied noodsaaklike dienste soos onderwys, gesondheidsorg, sekuriteit, professionele dienste, ontspanning, bejaardesorg, en veel meer aan die omgewing. Hierdie dienste word aan ‘n gebied so groot soos Oostenryk of Ierland gelewer, min of meer in ‘n radius van 160 km om Orania.

Die rede is dat noodsaaklike dienste en – instellings soos skole en ouetehuise se volhoubaarheid deur ‘n see van vervallende dorpies bedreig word. Munisipaliteite in hierdie sentrale Suid-Afrika lê volgens Good Governance Africa se 2024 verslag feitelik almal in die onderste kwadrant van munispale prestasie, met die meeste wat gekwalifiseerde ouditmenings kry en groot probleme met water, elektrisiteit, sanitasie en algemene munisipale bestuur het.

Daarom het Solidariteit ‘n Ontwikkelingsmaatskappy op die dorp gestig om met belangrike dienste te help wat ‘n streeksdorp nodig het. ‘n Beroepskollege is op die dorp gevestig, wat reeds ‘n top Landbou- én tegniese kollege is, met studenteverblyf in ‘n veilige Afrikaanse omgewing.

Veelvuldige identiteite

Die Solidariteit Beweging is ‘n Suid-Afrikaanse, Afrikaanse én Afrikaner instelling. Daarom is sekere dienste wat gelewer word gemik op alle Suid-Afrikaners, ander is gefokus op alle Afrikaanssprekendes, terwyl bepaalde dienste op Afrikaners gerig is. Ons ledebasis van meer as 600 000 bly verspreid oor die land, en daarom word dienste landswyd gelewer. Ons respekteer ook ons lede se uiteenlopende sienings oor sake, en maak daarom voorsiening vir ‘n wye verskeidenheid oplossings vir knelpunte. Yl verspreiding is die uitdaging, en groter konsentrasie met die Ankerstrategie is ons oplossing.

Geskryf deur Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging.

Ons bou volstoom voort aan Akademia

Posted on Augustus 13, 2026Oktober 13, 2026 by René van der Vyver

Die Gautengse premier Panyasa Lesufi, het met die bou van Sol-Tech se nuwe kampus in 2020 ’n venynige aanval daarop geloods. Dit het gelei tot ’n stortvloed van steun vir Sol-Tech onder Suid-Afrikaners reg oor die spektrum. Talle swart kommentators het daarop gewys dat Lesufi se aanvalle ’n deursigtige poging is om die aandag weg te lei van ANC-korrupsie en wanbestuur.

Die bou van ’n groot kampus en koshuise teen sowat R300 miljoen sonder staatsgeld, is wyd kontrasteer met die onnodige ontsmetting van leë skole teen sowat R450 miljoen met belastinggeld. Lesufi se publisiteit rondom Sol-Tech het uiteindelik die teenoorgestelde uitwerking gehad. Die hele land het kennis geneem dat die kollege onder begroting en binne die tyd gebou is, en top opleiding aanbied. Dit het tot ’n toestroming van Afrikaanse studente gelei, maar ook tot ’n toevloei van swart besoekers wat kom kyk het wat daar by Sol-Tech se suksesse te leer is, onder meer ’n paar ministers.

Dis nou weer politieke paniek in die ANC, want peilings dui daarop dat die ANC met die komende plaaslike verkiesing baie swak gaan vaar. Akademia se nuwe kampus wat nou in Pretoria gebou word, is die afgelope tyd gekritiseer deur prof. Jonathan Jansen en oudminister Naledi Pandor. Hoewel hierdie twee kommentators se anti-Afrikaanse sentimente wyd bekend is, is dit nogtans nodig om daarop te antwoord.

Die belangrikste beweegredes vir die uitbou van Akademia kan kortliks as volg saamgevat word:

Ons wil wêreldklas in Afrikaans wees

Die Solidariteit Beweging wil aan ’n omvattende kulturele ekosisteem help bou wat uiteindelik die hele pyplyn vanaf Afrikaanse kleuterskole tot beroepskolleges en ŉ universiteit met verskeie sattelietkampusse en ŉ aanlyn studiemodel insluit. Ons wil hê ons kinders en jongmense moet skole, kolleges en universiteite hê waar hulle veilig kan tuisvoel. Dis ŉ strewe na normaliteit, nie na die verlede nie. Ons Beweging begin met die bouwerk, maar Akademia is vir almal bedoel. ŉ Taal se hoër funksies is onontbeerlik om sy langtermyn-volhoubaarheid te verseker. ŉ Kultuurgemeenskap het opvoedkundige instellings nodig om sy taal en kultuur na volgende geslagte oor te dra. Daarby het skole, kolleges en universiteite ŉ opleidings- én ŉ opvoedingsrol. Terselfdertyd word leerders en studente vir ŉ meertalige werksomgewing voorberei. Dit is ŉ bekende feit dat moedertaalonderrig die beste vorm van onderrig is en dat dit studente toerus om hul kennis ten beste in ander tale te kan toepas.

Ons mag wêreldklas in Afrikaans wees

Die Grondwet bepaal in artikel 29 dat enkelmedium-opleidingsinstellings mag bestaan en dat elkeen die rég het om in enige amptelike taal opgelei te word. Dis nie ’n guns wat ons van die regering vra nie, dis ’n reg wat internasionaal erken word. Ingevolge artikel 6 van die Grondwet is Afrikaans ’n amptelike landstaal. Akademia is al 15 jaar gelede geregistreer en geakkrediteer, bied gehalte-opleiding aan en sluit geen persoon of groep uit nie. Dis oop vir enige persoon wat aan die akademiese standaarde voldoen en wat in Afrikaans wil studeer.

In 2019 het die Konstitusionele Hof by monde van hoofregter Mogoeng Mogoeng in sy uitspraak in die Stellenbosch-taalsaak, ’n beroep op die gemeenskap gedoen om self privaat onderriginstellings ter bevordering van Afrikaans en ander inheemse tale te bou. Hy het selfs ’n beroep op korporatiewe welwillendheid gedoen om hulpbronne beskikbaar te stel om te help om privaat moedertaalgebaseerde opleidingsinstellings te befonds.

Die Grondwetlike hof se versoek dat gemeenskappe self instellings moet bou en met eie kapitaal finansier om hul taal te bevorder, is dus presies wat die Solidariteit Beweging en ons vriende en vennote doen.

Die grondliggende reg van enige kultuur is die reg op voortbestaan, wat net moontlik is met outonome kulturele instellings soos skole, kolleges en universiteite.

Ons kan wêreldklas in Afrikaans wees

Solidariteit het Sol-Tech in 2006 begin en duisende studente is al by die kollege opgelei. Daar is vanjaar byna 3 000 studente in die onderskeie opleidingsfases wat opleiding in teorie, praktiese opleiding in ons werkswinkels en indiensopleiding by maatskappye behels. Die eerste R120 miljoen vir die oprigting van Sol-Tech het uit die maandelikse R10-bydraes van Solidariteit-lede gekom.

Waar daar ’n wil is, word die wil die weg!

Akademia is in 2012 begin, het tans 4 500 studente, en gaan so vinnig van krag tot krag dat ’n reusekampus tans in Pretoria gebou word. Daar is ook reeds grond in die Paarl aangekoop met die doel om vir ons Satellietkampus daar ’n tuiste te bou.

Die Solidariteit Helpende Hand Studietrust is gestig om fondse beskikbaar te stel sodat almal wat wil moet kan leer en studeer. Die Trust word befonds deur Solidariteit-ledebydraes, skenkings, inkomste vanaf die VirSeker Trust, bydraes van die Helpende Hand se Ons Winkels-kettinggroep, en bemaking. Wêreldklasonderrig en -opleiding is geweldig duur en die bekostigbaarheid van onafhanklike instellings wat sonder staatsteun moet klaarkom bly ’n uitdaging. Ons is baie trots op ons jongmense, omdat die terugbetalingskoers van die studielenings nou op 99% te staan gekom het.

Ons kan, want ons het dit klaar bewys.

Ons kan nie alles op ons eie of net met gemeenskapsbydraes doen nie. Daarom sluit ons nou vennootskappe aan tussen kultuur en kapitaal, waar beleggers ’n markverwante opbrengs kry, en terselfdertyd ’n kulturele dividend in die vorm van topklasonderrig en -opleiding. Die doel is om uiteindelik waar prakties moontlik landswyd leefruimtes vir Afrikaans te bou.

Ons kán, want ’n Boer maak ’n plan!

Ons moet wêreldklas in Afrikaans wees

Die ANC is vyandig teenoor Afrikaanse onderwys. ’n Vyandige owerheid is nie iets nuuts in ons geskiedenis nie. Sowat 200 jaar gelede het lord Charles Somerset gedink hy draai Afrikaanse skole nek-om. ’n Eeu later was dit weer lord Milner se dagdroom. Nog ’n eeu later is dit weer “lord” Lesufi en kie se nagmerrie. Ons weet ons kan nie meer op die staat staatmaak om vir ons kinders wêreldklasonderrig en -opleiding te voorsien nie. Wêreldklasonderwys is nie ’n luukse nie, maar ’n móét. Die vraag is dus nie óf nie, maar hóé. Dit is waaraan ons werk. Ons sal nie gaan lê vir ’n regering wat nie eers ’n poskantoor kan bestuur nie.

Ons gaan wêreldklas in Afrikaans wees

Die bou van ’n kulturele infrastruktuur om saam in Afrika te kan bly, is soos iemand wat vir sy gesin ’n huis bou. Dit gaan nie oor die uitsluiting van ander of om homself af te sonder nie. Hy bou sy huis juis om saam met sy bure in ’n bepaalde woonbuurt te bly. Die gebou is net die punt van die ysberg wat bo die water uitsteek. Hierdie geboue kan net so groot en sterk wees soos die minder sigbare kulturele infrastruktuur wat al vir meer as twee dekades “onder” die water gebou word. Dit behels die totale netwerk van instellings wat strek vanaf werksgebied na burgerregte-, media-, finansiële-, kulturele- en opvoedkundige instellings tot by organisasies wat ons erfenisse bewaar.

‘n Onderwysplan is deel van die pyplyn van Afrikaanse onderrig en opleiding waaraan ons saam met vriende en vennote bou.

Ons sal self

Die Afrikaanse gemeenskap het alles in sy vermoë gedoen om Afrikaanse hoër onderwys in die openbare sektor ingevolge die grondwetlike voorsiening daarvoor te laat voortbestaan. Ná talle gesprekke, pleidooie, versoeke en selfs hofsake is die openbare sektor se deure in ons gesig toegeslaan. Ons enigste uitweg is om dit self te begin doen. Vandaar ons leuse, “Ons sal self”. Dit is nie ’n oproep vol heimwee terug na die verlede nie, maar ’n wekroep om saam ’n toekoms te bou. Ons sal self, en ons sal saam as helpmekaarbeweging. Dit gaan nie oor die herlewing van ’n uitgediende nasionalisme nie, maar oor gesonde kulturele selfvertroue, selfrespek en selfverwesenliking.

Dieselfde geld vir ons skole. Ons sal saam met die Afrikaanse skoolgemeenskap werk, praat, en veg om ons openbare skole wêreldklas te hou, maar ons sal terselfdertyd ook met planne vir onafhanklike onderwys begin – saam met ander instellings wat met ons wil saamwerk.

Toekomsbouers

Ons wil beslis nie voorgee dat ons al die antwoorde het, of dat ons alles alleen kan doen nie. Ons het mekaar nodig, en ons sal met ander rolspelers wat Afrikaanse onderrig op die hart dra saamwerk waar enigsins moontlik. Ons nooi by Kanton Eiendomme almal uit om saam Toekomsbouers te wees.

Jare gelede het mense gedink dis onnodig én onmoontlik om onafhanklike Afrikaanse onderwysinstellings te bou. Die tyd het geleer dat dit nodig én moontlik is. Suid-Afrika is ’n land waar dit wat teoreties moontlik is, in die praktyk soms onmoontlik is. Gelukkig is dit ook ’n land waar dit wat teoreties onmoontlik is, in die praktyk wel moontlik is.

Afrikaanse skat

Afrikaanse jongmense word vandag blameer vir dinge wat gebeur het voor hulle gebore is, terwyl die regering nie die verantwoordelikheid aanvaar vir wat hulle vandag doen nie. Onthou, ’n kultuur kan net voortbestaan as elke geslag vir die volgende een leef.

Die Solidariteit Beweging wil graag die tradisie van wêreldklas-Afrikaanse onderrig en opleiding op nuwe maniere voortsit. Ons wil, ons mag, ons moet, ons kan, ons gaan en ons sal dit as gemeenskap self doen.

Afrikaners het immers nie die oseane deurkruis, deur die eeue oorleef, die onbekende ingetrek, magtige moondhede op die slagveld gepak en op talle gebiede wêreldklasprestasies gelewer, omdat ons van jellie gemaak is nie. Ons is vrye burgers, nie dienswillige onderdane nie. Ons is vasbeslote om in die woorde van Van Wyk Louw, die skat van ons taal en kultuur veilig deur die skare te dra.

Die hede gaan nie weggaan nie, die verlede gaan nie terugkom nie, en die toekoms gaan nie vanself gebeur nie.

My oproep is dus: kom laat ons bou!

Geskryf deur Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging.

Media moet waghonde wees, nie bloedhonde of skoothondjies

Posted on Julie 28, 2026Oktober 9, 2026 by René van der Vyver

“Daar is drie soorte honde,” het korporaal Strauss vir ons gesê gedurende my dienspligtyd by die hondeskool: “Waghonde, bloedhonde en skoothonde.” Die News24-redakteur se jarelange vete teen die Solidariteit Beweging het my die afgelope tyd weer aan my ou korporaal se woorde herinner. Die media speel ŉ belangrike waghondrol in die samelewing. Hulle doel is nie om enigiemand se bloedhonde of skoothonde te wees nie, maar om as waghonde oor die belange van die publiek te dien.

Ons ervaring oor baie jare is ongelukkig dat Adriaan Basson, sedert sy dae toe hy as Beeld se redakteur die Puk op Potchefstroom as ŉ Nazi-nes probeer swartsmeer het, meer soos ŉ bloedhond as ŉ waghond teen Afrikaans optree. Daarteenoor gedra hy homself soos ŉ skoothondjie van die ANC. Ons waarskuwing dat sy sogenaamde “Nazi”-beriggewing ŉ stok in die hande van radikale politici sou plaas wat uiteindelik die PUK en Beeld sou benadeel, is ongelukkig bewaarheid. Basson se stories het gerespekteerde akademici se loopbane groot skade berokken, talle onskuldige studente beswadder en die reputasie van ŉ top-universiteit deur die modder gesleep.

ANC-skoothondjie

Basson kon dit nie verdra dat ons die PUK-studente en leiers se kant gekies het teen sy boeliegedrag nie, en dat hy daarna by Beeld uitgeskuif is nie. Hy het toe gereeld sy platform by News24 begin gebruik om meer soos ŉ aktivis as ŉ joernalis op te tree, oftewel meer soos ŉ bloedhond as ŉ waghond. Sy (soms) vurige kritiek op korrupsie deur sekere ANC-leiers is afgewissel met sonskyn-berigte oor ander ANC-leiers. Sy selfopgelegde rol is egter dié van ŉ skoothondjie as dit by onderliggende ANC-beleid kom. Die grondslae van die ANC se revolusionêre radikale transformasiebeleid wat die land en sy mense al soveel skade berokken het, kom nooit uit sy pen onder skoot nie. Inteendeel, hy doen sy bes om hierdie beleid te verdedig en aan sy lesers te verduidelik en te vertolk. Die staatsideologie wat die ANC se wanbestuur en staatsverval help veroorsaak, word nie gekritiseer nie. In plaas daarvan word diegene wat, soos ons Beweging, die ANC se totalitêre sosiale ingenieurswese teenstaan in belang van vryheid en demokrasie, in talle artikels gedemoniseer, beledig en belaster.

VSA-verhoudinge

News24 se histerie teen ons het ŉ hoogtepunt (of laagtepunt?) bereik toe ons ons toegang tot die Trump-administrasie gebruik het om met die Amerikaners te onderhandel oor knelpunte soos Agoa en tariewe. Ons het dit nodig geag weens die ANC se bepalende rol in die verswakking van die verhoudinge tussen die twee lande. Dit is so dat ons ook die ANC se verbreking van die 1994-ooreenkoms op die tafel geplaas het met die versoek dat die Amerikaners, soos vóór 1994, intree om menseregte te beskerm. Ons het nie met die VSA gepraat omdat ons met alles wat hulle sê en doen saamstem nie, maar omdat hulle die regering van ŉ supermoondheid is wat baie vir (en teen) die land kan doen as gevolg van die ANC. Ons moes vir die Amerikaners sê: “Ons is nie almal so (ANC) nie” – anders sou daar dalk veel sterker optrede gewees het wat nóg duisende se lewensbrood kon bedreig.

“Disinformasie”

Basson en kie het toe losgetrek met beskuldigings van “disinformasie” oor “genocide” en groot ruimte afgestaan aan onbekwame en korrupte politici wat ons van “hoogverraad” en onpatriotiese gedrag beskuldig het. Die Persombudsman het by talle geleenthede teen hulle beslis, waarna hulle verskonings moes publiseer, wat Basson waarskynlik net meer haatlik gemaak het.

Visvangekspedisie

Dit het hom sekerlik aangespoor om AfriForum se finansiële state by die Registrateur te bekom, waarna ons met honderde vrae gepeper is in ŉ soort “visvangekspedisie” wat bedoel was om êrens fout te vind. Verskeie berigte het hieruit voortgespruit, deurspek met halwe waarhede, blatante leuns en verdraaide inligting. Meer bloedhond as waghond. Wat hulle waarskynlik die kwaadste maak, is dat hulle geen korrupsie of wanbestuur kon opspoor nie. Terselfdertyd wou hulle nie Kallie Kriel se teenvrae oor hul beheermaatskappy se skenkings aan die ANC beantwoord nie, of verduidelik waarom News24 al vir jare nie hul eie finansiële state publiseer nie.

Fopnuus

Sekere joernaliste kla die afgelope paar jaar breedvoerig oor “fopnuus” op sosiale media, terwyl hulle hul politieke teenstanders daarvan beskuldig dat hulle sogenaamde “post-waarheid” leuens versprei. Ek weet dat daar baie nonsens en vals nuus op sosiale media verskyn. Tog is die gevaarlikste vals nuus nie die ongeloofwaardige liegstories wat op ooglopend amateuragtige sosialemediablaaie verskyn nie. Die ergste fopnuus is die leuens, halwe waarhede en eensydige beriggewing wat in sommige hoofstroommedia met histories geloofwaardige titels verskyn. Dít is onderliggend aan die groeiende wantroue in die tradisionele media. In die VSA het hierdie vertroue volgens Gallup teen 2025 tot slegs 28% gedaal, terwyl in Suid-Afrika minder as die helfte van die bevolking nog die media vertrou.

Die media speel ŉ uiters belangrike waghondrol in die land en het die afgelope jare ŉ reusebydrae gelewer tot die blootlegging van korrupsie en wanbestuur. Daarom is dit belangrik dat joernaliste hul waghondrol verstaan en besef dat hul geloofwaardigheid hul belangrikste bate is wat ten alle tye beskerm moet word. Die media het dus ŉ kritieke verantwoordelikheid om altyd professioneel op te tree en nie toe te laat dat hulle aktivisme onder die dekmantel van joernalisme nastreef nie. Anders gestel, joernaliste moet waghonde bly en nie bytende bloedhonde of lekkende skoothondjies word nie.

Geskryf deur Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging.

Die Solidariteit Beweging wil net hê wat Max du Preez reeds het

Posted on Julie 1, 2026Oktober 12, 2026 by René van der Vyver

Max du Preez se grootste mistasting in sy uitsprake oor die Solidariteit Beweging is dat hy die brandweer met die brandstigters verwar.

Ons gesin het in Desember ’n week saam met vriende in Simonstad deurgebring. Toe ek hoor dat Max du Preez daar bo in die berg met ’n seeuitsig bly, het ek sy wêreld beter verstaan. Simonstad lyk of daar min verander het sedert PW Botha se dae – as jy die vloot miskyk.

In Suid-Afrika bly ons in verskillende wêrelde in een land. Ek bly in die noorde, waar die toekoms reeds gebeur het. Du Preez bly in seker die mees Westerse dorp in die mees Westerse provinsie in die land. Simonstad is geografies én demografies ver verwyderd van Du Preez se staatsideologie waarteen hy homself verskans het.

Hy weet min of niks van die Solidariteit Beweging nie. Hy het ons ook nog nooit gekontak om meer uit te vind nie. Dit verhinder hom nogtans nie om sy vrye toegang tot die media te misbruik om ons te beskimp en te beskinder – én deesdae te beledig en belaster nie.

Selfbeskikking
In sy nuutste onderhoud op Netwerk24 vra hy wat ons “eindspel” is – wat hy smalend selfbeskikking noem. Die antwoord is maklik. Ons wil net hê wat hý reeds het.

Du Preez stem sekerlik vir die DA omdat hy self oor sy provinsie wil beskik sodat die ANC nie sy hande daarop kry nie. Dieselfde vir sy dorp, want hy het net een kyk noord gegee en gesien wat gebeur as die ANC oor ’n dorp of stad beskik. Net so beskik hy oor sy eie privaat medies, en waarskynlik sekuriteit ook – as dit in Simonstad al nodig is. Ek is ook seker hy kyk nie na die ANC beheerde TV-stasies nie en ry nie op die treine waaroor die ANC beskik nie.

Du Preez is ’n groter selfbeskikker as ons wat hier in die noorde bly en gedwing is om provinsiale en munisipale dienste te gebruik waaroor die ANC beskik – wanneer dit beskikbaar is. Hier is die demografie al lankal die demokrasie, en die regering van nasionale eenheid (RNE) en onbestendige munisipale koalisies het nog min daaraan verander.

Normaliteit
Die naam van Du Preez se nuwe boek, The End of Normal, is heel gepas. Die ANC se bewind sal tot die einde van normaliteit lei as hy nie gestop word nie. Daarom is ons “eindspel” bloot om normaliteit te help skep. Dis ’n land waar mense self besluit oor grondliggende sake wat hulle raak. Dís wat demokratiese vryheid is.

Normaliteit is waar mense waarde vir hul swaar verdiende belasting kry en saam oor die besteding daarvan kan “beskik”. Dis waar die munisipale dienste werk; waar misdadige en korrupte politici vervolg word; waar ouers self oor hul kinders se skole kan beskik; waar daar nie kwetsende rassewette is wat mense se normale regte, om oor hul ondernemings, werk of studierigting te beskik, ondemokraties met staatsmag inperk nie.

Normaliteit is waar die president en ministers nie amptelike ooreenkomste oor onderwyswette en rassekwotas met gemeenskapsorganisasies verbreek nog voordat die ink daarop droog is nie. Normaliteit is waar veteraanjoernaliste soos Du Preez nie oor kernsake soos hierdie swyg nie. Hy kritiseer net die ANC vurig as die party die staatsideologie korrup of onbevoeg uitvoer.

Sol-Tech
Ons strewe om ons taal en kultuur te beskerm is ’n strewe na demokratiese vryheid. Hoër onderwys is kulturele selfverwesenliking. Dis wêreldwyd normaal om alle grondwetlike regte te benut, nie regs nie.

Tale het ruimtes nodig waar dit die meerderheid kan wees om te kan voortbestaan. Die bou van vrye ruimtes vir Afrikaans is soos om vir jouself ‘n huis te bou. Jy bou nie ‘n huis om jou bure uit te sluit nie, maar juis om saam met hulle in daardie buurt voort te bou. Dan kan jy hulle oornooi vir ‘n koppie tee of ‘n lekker braai. Dit gaan oor ínsluiting, en juis nie oor uitsluiting nie.

Die staat sluit met sy rassekwotas wit jong mense prakties uit van beroepsopleiding in die openbare én privaat sektor. Daarom is Sol-Tech ‘n projek wat jong Afrikaanse mense wil ínsluit. Die kollege is ook, anders as wat hy kwaadwillig beweer, nie op ras gegrond nie, maar oop vir almal wat in Afrikaans wil studeer.

Terloops, ek wonder of Du Preez en kie besef wat dit geverg het om Sol-Tech van die grond af op te bou tot die wêreldklaskollege wat hy vandag is? Met die eerste R120 miljoen was ons grootse skenking net R10. Duisende gewone Solidariteit-lede het jare lank maandeliks tot hierdie helpmekaarprojek bygedra om die volgende geslag ‘n kans in die lewe te gee.

Ons kan nie die wêreld verander nie, Max, maar ons kon al duisende jong mense se wêrelde verander. Ons glo ook nie net aan binding (van Afrikaanse mense en Afrikaners) nie, maar ook aan brugbou. Sol-Tech probeer kliphard om brûe met die staat en ander kolleges in die land te bou en te help waar daar ’n wil en vermoë is om hande te vat.

Akademia
Du Preez vra (in die media om verdagtheid te saai, nie vir ons om ’n opregte antwoord te kry nie) of wit jong mense voldoende voorberei word op ’n meertalige werkslewe as hulle in Afrikaans opgelei word. Die antwoord is ’n besliste ja.

Die beste voorbereiding vir die wêreld daar buite is om wêreldklasopleiding in jou moedertaal te ontvang, omdat dit jou ten beste gereedmaak om jou kennis in ‘n ander taal toe te pas. Buitendien is Akademia (én Sol-Tech) se taalbeleid om studente net so goed in Engels toe te rus. Akademia se vormingsideaal is boonop daarop gerig om studente vir hul totale loopbane voor te berei, en nie net om ‘n werk te kry nie.

Die probleem is dat Du Preez die omvang en uiteinde van transformatisme hopeloos onderskat. Die meeste staatsbeskikte skole, TVET-beroepskolleges, en baie universiteite is al onderdeur getransformeer. Ons strewe na staatsbestande en selfstandige instellings behels nie net ‘n strewe na moedertaalonderwys nie, maar na vrye ruimtes sódat wêreldklasonderrig kan plaasvind.

Slagoffers
Die meeste Afrikaners se betreklike ekonomiese sukses is nie vanweë Du Preez se nuutste siening dat diskriminasie teen hulle ’n verbeeldingsvlug is nie. Hy het in 2003 al in sy boek Pale Native gesê dat wit mense onwelkom in hul eie land voel omdat ANC-leiers dit duidelik gemaak het dat hulle wit mense en Afrikaners as vreemde “kolonialiste-van-‘n-spesiale-soort-betreders” sien. In dieselfde boek skryf hy ook oor dieselfde rassewette wat hy nou skielik ontken.

Die feit dat Afrikaners nie slagoffers is nie, is ten spyte van die ANC se verdrukking. Dit spruit nie uit voortgesette bevoorregting nie, maar uit volgehoue prestasie ten spyte van struikelblokke.

Dit is só dat ons ‘n fokus op Afrikaners en die Afrikaanse taal en kultuurgemeenskappe het. Terselfdertyd doen ons veel meer vir die land en ál sy mense as Du Preez en die 44 wat die staatsagentskap se brief onderteken het. Ons het talle samewerkingsprojekte met swart instellings.

Du Preez se grootste mistasting is dat hy die brandweer met die brandstigters verwar. Die ANC met sy beleid, vrot regering, korrupsie en rassewette is die werklike brandstigters. AfriForum en Solidariteit, wat hy neerhalend “Afrisol” noem, is die brandweer wat probeer keer dat die land afbrand. Die sirenes mag moontlik soms te skril wees, maar as daar ‘n brand is, weet almal wie om te kontak.

Donald Trump
Ons besoek aan Washington het ten doel gehad om ons toegang in landsbelang te gebruik om die administrasie van pres. Donald Trump te probeer oorreed om nie die land te straf as hy vir die ANC kwaad is nie. Ons het sterk standpunt téén tariefmure en vír die Amerikaanse Wet op Groei en Geleenthede in Afrika (Agoa) ingeneem.

Ons versoek aan die VSA om soos voor 1994 op te tree, om versoening in Suid-Afrika te bevorder deur die ANC se verbreking van die grondwetlike skikking aan te pak, is ‘n regmatige reaksie op dit wat die ANC aanvang.

Kriminaliseer
Du Preez probeer ons beweging se leierskap kriminaliseer deur te beweer dat ons die staat ondermyn en nie net die ANC demokraties teenstaan nie. Hy beskryf ons nie net as verkeerd nie, maar as boos.

Die toekoms sal wys dat ons beweging ‘n onontbeerlike rol speel om demokratiese vryhede te beskerm, die verstaatliking van die samelewing teen te staan, ANC-wanbestuur en korrupsie te beveg, en op te bou waar ander afbreek. Ons bou die kulturele ekostelsel dat Afrikaners hier kan bly, sodat hulle ‘n volhoubare bydrae tot die welstand van die land en al sy mense kan lewer.

Ons is nie net kommentators wat self niks doen en dan kritiseer wat ander doen om Suid-Afrika ‘n beter plek te maak nie.

Geskryf deur Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging.

Volhoubare Afrikaanse onderwys vir die volgende geslag

Posted on Junie 25, 2026Oktober 8, 2026 by René van der Vyver

Die Solidariteit Beweging het tydens die Onderwys Toekomsberaad ŉ omvattende plan vir volhoubare Afrikaanse onderwys bekendgestel. Hierdie plan gaan saam met ander rolspelers en vennote uitgevoer word.

Die belangrikste beweegredes vir hierdie plan is soos volg:

Ons wil wêreldklas in Afrikaans wees

Die Solidariteit Beweging wil aan ‘n omvattende kulturele ekosisteem help bou wat uiteindelik die hele pyplyn vanaf Afrikaanse Kleuterskole tot Beroepskolleges en ‘n universiteit met verskeie Sattelietkampusse en ‘n aanlyn studiemodel insluit. Ons wil hê ons kinders en jongmense moet skole, kolleges en universiteite hê waar hulle veilig kan tuisvoel. Dis ‘n strewe na normaliteit, nie na die verlede nie. ŉ Taal se hoër funksies is onontbeerlik om sy langtermyn-volhoubaarheid te verseker. ŉ Kultuurgemeenskap het opvoedkundige instellings nodig om sy taal en kultuur na volgende geslagte oor te dra. Daarby het skole, kolleges en universiteite ŉ opleidings- én ŉ opvoedingsrol. Terselfdertyd word leerders en studente vir ŉ meertalige werksomgewing voorberei. Dit is ŉ bekende feit dat moedertaalonderrig die beste vorm van onderrig is en dat dit studente toerus om hul kennis in ander tale te kan toepas.

Ons mag wêreldklas in Afrikaans wees

Die Grondwet bepaal in artikel 29 dat enkelmedium-opleidingsinstellings mág bestaan en dat elkeen die rég het om in enige amptelike taal opgelei te word. Dis nie ‘n guns wat ons van die regering vra nie, dis ‘n reg wat internasionaal erken word. Ingevolge artikel 6 van die Grondwet is Afrikaans ŉ amptelike landstaal. Ons hoër onderrig instellings soos Sol-Tech en Akademia is al jare lank geregistreer en geakkrediteer, bied gehalte-opleiding aan en sluit geen persoon of groep uit nie. Dis oop vir enige persoon wat aan die akademiese standaarde voldoen en wat in Afrikaans wil studeer.

In 2019 het die Konstitusionele Hof by monde van hoofregter Mogoeng Mogoeng in sy uitspraak in die Stellenbosch-taalsaak, ŉ beroep op die gemeenskap gedoen om self privaat onderriginstellings ter bevordering van Afrikaans en ander inheemse tale te bou. Regter Mogoeng het selfs ŉ beroep op korporatiewe welwillendheid gedoen om hulpbronne beskikbaar te stel om te help om privaat moedertaalgebaseerde opleidingsinstellings te befonds.

Die grondliggende reg van enige kultuur is die reg op voortbestaan, wat net moontlik is met outonome kulturele instellings soos skole, kolleges en universiteite.

Ons kan wêreldklas in Afrikaans wees

Solidariteit het Sol-Tech in 2006 begin en duisende studente is al by die kollege opgelei. Daar is vanjaar byna 3000 studente in die onderskeie opleidingsfases wat opleiding in teorie, praktiese opleiding in ons werkswinkels en indiensopleiding by maatskappye behels. Die eerste R120 miljoen vir die oprigting van Sol-Tech het uit die maandelikse R10-bydraes van Solidariteit-lede gekom. Waar daar ‘n wil is, word die wil die weg!

Akademia is in 2012 begin en gaan so vinnig van krag tot krag dat ‘n reuse kampus tans in Pretoria gebou word, terwyl daar ook grond in die Paarl aangekoop is met planne om vir ons Satellietkampus daar ‘n tuiste te bou.

Die Solidariteit Helpende hand Studietrust se doel is om fondse beskikbaar te stel sodat almal wat wil moet kan leer en studeer. Die Trust word befonds deur Solidariteit ledebydraes, skenkings, inkomste vanaf die Virseker Trust, bydraes van die Helpende hand se Ons Winkels ketting groep, en bemakings. Wêreldklas onderrig en opleiding is geweldig duur en die bekostigbaarheid van onafhanklike instellings wat sonder staatsteun moet klaarkom bly ‘n uitdaging. Ons is baie trots op ons jongmense, omdat die terugbetalingskoers van die studielenings nou op 99% te staan gekom het.

Ons kan, want ons het dit klaar bewys.

Ons kan nie alles op ons eie of net met gemeenskapbydraes doen nie. Daarom sluit ons nou vennootskappe aan tussen kultuur en kapitaal, waar beleggers ‘n markverwante opbrengs kry, en terselfdertyd ‘n kulturele dividend in die vorm van topklas onderrig en opleiding. Die doel is om uiteindelik waar prakties moontlik landswyd leefruimtes vir Afrikaans te bou.

Ek sê weer- ons kán, want ‘n Boer maak ‘n plan!

Ons moet wêreldklas in Afrikaans wees

Dis algemene kennis dat die ANC vyandig teenoor Afrikaanse onderwys is. ‘n Vyandige owerheid is nie iets nuuts in ons geskiedenis nie. Sowat 200 jaar gelede het Lord Charles Somerset gedink hy draai Afrikaanse skole nek-om. ‘n Eeu later was dit weer Lord Milner se dagdroom. Nog ‘n ‘n eeu later is dit weer Lord Lesufi en kie se nagmerrie. Ons weet ons kan nie meer op die staat staatmaak om vir ons kinders wêreldklas onderrig en opleiding te voorsien nie. Wêreldklas onderwys is nie ‘n luukse nie, maar ‘n moét. Die vraag is dus nie óf nie, maar hoé. Dit is waaraan ons werk. Ons sal nie gaan lê voor ‘n regering wat nie eers ‘n Poskantoor kan bestuur nie.

Ons gaan wêreldklas in Afrikaans wees

Die Solidariteit Beweging is besig om aan die kulturele infrastruktuur te bou om saam in Afrika te kan bly. Iemand wat ŉ huis bou, probeer nie ander uitsluit of homself afsonder deur die huis te bou nie. Hy bou sy huis juis om saam met sy bure in ŉ bepaalde woonbuurt te bly. Die gebou is net eie punt van die Ysberg wat bo die water uitsteek. Hierdie geboue kan net so groot en sterk wees soos die minder sigbare kulturele infrastruktuur wat al vir meer as twee dekades “onder’ die water gebou word. Dit behels die totale netwerk van instellings wat strek vanaf werksgebied na burgerregte-, media-, finansiële-, kulturele- en opvoedkundige instellings tot by organisasies wat ons erfenisse bewaar.

‘n Onderwysplan is deel van die pyplyn van Afrikaanse onderrig en opleiding waaraan ons saam met vriende en vennote bou.

Ons sal self

Die Afrikaanse gemeenskap het alles in sy vermoë gedoen om Afrikaanse hoër onderwys in die openbare sektor ingevolge die grondwetlike voorsiening daarvoor te laat voortbestaan. Ná talle gesprekke, pleidooie, versoeke en selfs hofsake is die openbare sektor se deure in ons gesig toegeslaan. Ons enigste uitweg is om dit self te begin doen. Vandaar ons leuse, “Ons sal self”. Dit is nie ‘n oproep vol heimweë terug na die verlede nie, maar ‘n wekroep om saam ‘n toekoms te bou.

Ons sal self, en ons sal saam as ‘n helpmekaarbeweging. Dit gaan nie oor die herlewing van ‘n uitgediende nasionalisme nie, maar oor gesonde kulturele selfvertroue, -selfrespek en selfverwesenliking.

Toekomsbouers

Jare gelede het mense gedink dis onnodig én onmoontlik om onafhanklike Afrikaanse onderwysinstellings te bou. Die tyd het geleer dat dit nodig én moontlik is. Suid-Afrika is ‘n land waar dit wat teoreties moontlik is, in die praktyk soms onmoontlik is. Gelukkig is dit ook ‘n land waar dit wat teoreties onmoontlik is, in die praktyk wel moontlik is.

Afrikaanse skat

Afrikaanse jongmense word vandag blameer vir dinge wat gebeur het voor hulle gebore is, terwyl die regering nie die verantwoordelikheid aanvaar vir wat hulle vandag doen nie. Onthou, ‘n Kultuur kan net voortbestaan as elke geslag vir die volgende een leef.

Die Solidariteit Beweging wil graag die tradisie van wêreldklas- Afrikaanse onderrig en opleiding op nuwe maniere voortsit. Ons wil, ons mag, ons moet, ons kan, ons gaan en ons sal dit as gemeenskap self doen.

Afrikaners het immers nie die oseane deurkruis, deur die eeue oorleef, die onbekende ingetrek, magtige moondhede op die slagveld gepak en op talle gebiede wêreldklasprestasies opgelewer, omdat ons van jellie gemaak is nie. Ons is vrye burgers, nie dienswillige onderdane nie. Ons is vasbeslote om in die woorde van Van Wyk Louw, die skat van ons taal en kultuur veilig deur die skare te dra.

Die hede gaan nie weggaan nie, die verlede gaan nie terugkom nie, en die toekoms gaan nie vanself gebeur nie. My oproep is dus: kom laat ons bou!

Geskryf deur Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging.

Só lyk plan om Afrikaanse onderwys te versterk

Posted on Junie 23, 2026Oktober 7, 2026 by René van der Vyver

Die Solidariteit Beweging het Dinsdag ’n omvattende plan vir volhoubare Afrikaanse onderwys bekend gestel, met die doel om ’n geïntegreerde ondersteuningsnetwerk vir die hele Afrikaanse skoolgemeenskap te skep.

Die plan word saam met verskeie vennote in die onderwyssektor uitgerol en fokus daarop om skole, onderwysers, skoolbestuur, beheerliggame, ouers, leerders en gemeenskappe toe te rus om die toenemende uitdagings in die onderwysomgewing die hoof te bied.

Die Solidariteit Beweging het dié plan tydens die toekomsberaad bekend gestel, waar sowat 800 onderwysers en leiers uit die skoolgemeenskap byeengekom het. Die driedaagse kongres fokus op die uitdagings waarmee Afrikaanse onderrig tans te kampe het, asook op praktiese strategieë om ’n volhoubare toekoms vir Afrikaanse onderwys te verseker.

Dr. Dirk Hermann, uitvoerende hoof van Solidariteit, sê Afrikaanse skole verkeer toenemend onder druk en die sentralisering van skole vind al hoe meer plaas.

“Die staat wil 100% sê wat ons moet doen,” sê Hermann. Hy sê egter die plan wat Dinsdag bekend gestel is en die wil van ŉ gemeenskap, vorm die hart van goeie onderrig.

Volgens Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging, rus die toekoms van Afrikaanse onderwys op gemeenskappe wat bereid is om self verantwoordelikheid daarvoor te neem.

“Die toekoms van Afrikaanse onderwys behoort aan ’n gemeenskap wat bereid is om daarvoor verantwoordelikheid te neem. By die Solidariteit Beweging glo ons dat ons nie net die reg het om daardie toekoms te help bou nie, maar ook die plig,” sê Buys.

Hy sê dat die beweging saam met sy vennote en Afrikaanse skoolgemeenskappe wil werk om ’n volhoubare toekoms vir Afrikaanse onderwys te verseker.

“Die staat bedreig ŉ goeie Afrikaanse ekostelsel en ons moet begin anders dink oor die volgende jare wat kom,” sê Hermann.

Die nuwe aanbod bring die Solidariteit Beweging se instellings, kundigheid en bestaande ondersteuningsnetwerke in een geïntegreerde model saam, sê Buys.

Die plan behels dat die Solidariteit Beweging sy onderwysaanbod só verpak dat die ideaal van volhoubare gehalte-onderwys in Afrikaans, saam met die breë skoolgemeenskap, bereik kan word.

Werner Human, bedryfshoof van die beweging, sê die model onderskei hom van tradisionele dienslewering omdat dit ’n deelnemende benadering volg waarin die hele skoolgemeenskap betrek word.

“Skole staan vandag voor veel groter uitdagings as net akademiese prestasie. Hierdie aanbod skep ’n ondersteuningsnetwerk wat skole versterk sodat hulle op hul belangrikste taak kan fokus: om kinders vir die toekoms toe te rus,” sê Human.

Volgens Human is die doel nie om skole se rol oor te neem nie, maar om hul kapasiteit te versterk en uit te bou.

Hy sê die beweging wil meer doen as om bloot as ’n diensverskaffer op te tree en fokus eerder daarop om ’n breër onderwys-ekostelsel te help vestig wat skole in staat stel om volhoubaar en uitnemend te funksioneer.

Die Solidariteit Beweging beskou die plan as ’n langtermynbelegging in Afrikaanse onderwys en as deel van sy groter visie om selfstandige gemeenskappe te help bou wat gehalteonderwys vir toekomstige geslagte kan verseker.

Onderwysaanbod

Geskryf deur die Maroela Media redaksiespan.

Flip Buys betree ná 29 jaar nuwe fase

Posted on April 26, 2026September 15, 2026 by René van der Vyver

In 1997 is Flip Buys op 34-jarige ouderdom verkies tot hoofsekretaris van die destydse Mynwerkersunie, wat later Solidariteit sou word. Sedertdien sit Buys op twee stoele: aan die een kant as uitvoerende hoof van die vakbond en aan die ander kant as voorsitter van die sambreelorganisasie die Solidariteit Beweging.

Nou, ná 29 jaar maak Buys klaar by die vakbond Solidariteit, die organisasie waaruit alles gebore is.

“Aan die een kant tree ek uit by die vakbond, sodat ek kan aantree by die Solidariteit Beweging,” het Buys in ŉ onderhoud met Maroela Media gesê.

Voortaan gaan Buys dus net fokus op voorsitterskap van die Solidariteit Beweging, wat onder meer insluit organisasies soos Solidariteit, AfriForum, die Solidariteit Helpende Hand, Sol-Tech, Akademia en Maroela Media.

Met sy formele en uitvoerende pligte by die vakbond wat tot ŉ einde kom, gaan hy een van die twee hoede wat hy tot dusver gedra het, neerlê. Die Solidariteit Beweging-hoed bly, die rol waarvoor hy buitendien meer algemeen bekend is.

“Dirk Hermann is deur die Solidariteit-hoofraad aangewys as my opvolger as uitvoerende hoof. [Hy] het vir ŉ lang tyd buitendien reeds waargeneem as bestuurshoof, wat beteken die oorgang is glad en goed vooruitbeplan.”

“Ná omtrent 30 jaar het ek darem al my kant gebring aan die vakbondkant,” sê Buys met glimlag.

“Dit is ŉ groot voorreg om te kan sê die vakbond is in ŉ goeie toestand en ons het ŉ goeie hoof wat daarop fokus, dat ek kan fokus op die Beweging en wat daarmee saamgaan.”

Dié groot nuwe fase waarin die Solidariteit Beweging is, met die omvang van aktiwiteite wat oor die jare heen aangeneem is, is deel van ŉ organisatoriese versnelling wat volgens Buys meer toegewyde aandag nodig het.

“Met die bou van die verskillende Bewegingsinstellings, wat altyd die doel was, het dit naderhand onmoontlik geword om op albei stoele te bly sit, en dit is waarom besluit is om die rolle te skei sodat beide in hul eie reg vervul kan word.”

Dit is ŉ reuse-organisasie en gebeur nie vanself nie, verduidelik Buys.

Reeds op die kongres waar Buys in 1997 verkies is, het hy daarvan melding gemaak dat die vakbond uiteindelik uitgebrei moet word tot ŉ beweging van taal- en kultuurinstellings met die breë oogmerk om Afrikanerbelange en hul plek in die nuwe bedeling te beskerm en bevorder.

Sedertdien het die Beweging inderdaad gegroei tot bykans 50 instellings met meer as 570 000 lede.

Omdat die vakbond Solidariteit as moederinstelling die afgelope dekades in ŉ groot mate nog die enjin van die breër sambreelorganisasie was, met talle gedeelde dienste ter wille van optimalisering, was daar nog heelwat verweefdheid tussen Bewegingsinstellings. Dit is ook die rede waarom Buys by die vakbond aangebly het in die jare selfs ná die Solidariteit Beweging as breër beweging vorm begin aanneem het.

“Namate die ander organisasies gegroei het, het hulle egter selfstandigheid en outonome uitvoerende vermoë ontwikkel wat die Beweging in hierdie nuwe fase inneem.”

Buys verwag ŉ gladde oorgang van leierskap in Solidariteit, omdat hy en Hermann reeds jare saamwerk en met weldeurdagte opvolgbeplanning die afgelope jare besig was met ŉ stelselmatige oorhandiging.

“Werksgewys gaan daar [dus] nie veel verander nie, maar verantwoordelikheidsgewys [laat dit my] met een groot bestuursverantwoordelikheid minder. Ek is baie dankbaar dat daar iemand soos Dirk is aan wie die stokkie oorgegee kan word.”

Goeie opvolgbeplanning het volgens Buys ŉ groot rol in die Beweging se ontwikkeling tot dusver gespeel.

“Die finale toets vir leierskap is dikwels die opvolger. Die kuns is nie daarin om ŉ span te bestuur nie, maar om ŉ span te bou; om leiers te versamel wat leiers rondom hulle versamel. Dit is hoe ŉ mens organisatoriese diepte kry.”

Die Solidariteit Beweging wat vandag bestaan, is daarom ook nie oornag of sonder moeite gebou nie.

“Ons het destyds nie die geld, uitvoerende vermoë, leiers of mense gehad nie, en moes dit na aanleiding van ŉ visie stelselmatig bou en ontwikkel.”

Afgesien van die reuse-organisatoriese taak was die post-1994-tydsgees selfs meer uitdagend. Dit was ŉ tyd waarin talle van die idees wat Solidariteit aangehang het, van die minder utopiese

scenario’s vir die land waarvoor hulle voorsiening gemaak en beplan het, baie ongewild was en waarvoor ek dikwels hewige kritiek ontvang het.

“Daarom is ek ook baie dankbaar dat die hoofraad ons altyd ondersteun het en begrip gehad vir dit wat besig was om te ontvou, omdat hulle heelwat nader aan mense op die grondvlak beweeg het as die kritici in ivoortorings.”

Ons was nie negatief oor die land nie, net realisties. Ons het die ANC se dokumente gelees en dit gegló. Ons het dus nie met ons wense gewerk nie, maar met die werklikhede, verduidelik Buys.

Die gevolgtrekking waartoe hulle eindelik gekom het?

“Ter wille van demokrasie, ter wille van vryheid, ter wille van oorlewing moet ons binne elke samelewingsfeer ŉ organisasie ter bevordering en beskerming van Afrikanerbelange begin.”

Namate talle waarskuwings ongelukkig werklikheid geword het, die regering stelselmatig verval en die Solidariteit Beweging stelselmatig geslaag het, het oorwegende kritiek in oorwegende ondersteuning verander.

“Vroeër het mense gedink dit is onnodig en onmoontlik [om self alternatiewe te bou]. Die meeste mense het nou begin agterkom dat dit wel nodig én moontlik is, wat is waarom ons vandag meer ondersteuning kry as in die verlede.”

Om nou, ná 29 jaar, terug te kyk op die verskillende groeifases in sy tyd by die vakbond is vir Buys bittersoet.

“Dit was dikwels ŉ harde tyd, maar ook ŉ baie lekker tyd. ŉ Mens het baie lief geword vir die mense van die vakbond. Die uittrede is dus aan die een kant hartseer, maar aan die ander kant is ek ook bly dat hulle steeds in goeie hande is met ŉ sterk en bestendige leierskorps.

“Ek kyk met dankbaarheid terug en verwagting vorentoe.”

Omdat Buys glo jou visie vir die toekoms altyd sterker moet wees as jou geheue van die verlede, is hy baie positief oor die toekoms van die Solidariteit Beweging wat hy nou toegewyd voorsit.

“Mense kyk dikwels vas in die grootskaalse verval wat in die land plaasvind. Hoewel dit ons almal neerslagtig maak, is dit egter nie al wat gebeur nie. Daar is ook ŉ reuse-opbouproses in die private en gemeenskapsektor. Hoewel daar verval van bo is, is daar ook opbou van onder af.”

Daarom gaan die Solidariteit Beweging ook in dié nuwe versnelde fase voort om te bou aan ruimtes “wat vry is van die swaar hand van die staat”.

Met die nuwe fase wat aanbreek bly Buys se moue vir die afsienbare toekoms hoopvol opgerol.

“Ons is nog so besig met soveel projekte, want daar is nog baie werk om te doen. Ek is nou 63, en as die Here wil, wil ek nog ŉ paar jaar voltyds betrokke wees.”

Geskryf deur Maroela Media redaksie.