Wêreldwys met Jaco Kleynhans – episode 31


2024 was die jaar van verkiesings. Meer as die helfte van die wêreldbevolking het vanjaar aan ʼn verkiesing deelgeneem, wat beteken groot politieke veranderinge was aan die orde van die dag. In hierdie laaste aflewering van Wêreldwys vir die jaar, gesels ons met dr. Heinrich Matthee oor die wyse waarop die wêreld in 2024 verander het. Wêreldwys is ‘n podsending van Maroela Media.

Watter gebeure van 2024 gaan onthou word?

Aan die einde van ’n jaar kan ʼn mens nie anders nie as om terug te kyk op die groot veranderinge en mylpale wat Suid-Afrika en die wêreld in 2024 gesien het. Dit was ’n jaar van politieke onstabiliteit en nuwe leierskap oral ter wêreld. In Suid-Afrika het ons vir die eerste keer in 30 jaar ’n nuwe regering – maar ons beleef steeds vele uitdagings. Ons veg vir die behoud vir Afrikaans in ons skole en ons media. In die wêreld heers daar oorloë en word daar gestoei met dringende kwessies soos onwettige immigrasie.

In ’n neutedop is daar ’n paar hoofopskrifte van 2024 wat die moeite werd is om te onthou. In ’n geskiedenishandboek sal 2024 moontlik die inleiding wees om ’n nuwe globale era te verstaan.

Suid-Afrika in 2024

ANC verloor sy volstrekte meerderheid vir die eerste keer in 30 jaar

Die vyfjaarlikse Suid-Afrikaanse verkiesing het vanjaar internasionale hoofopskrifte gehaal toe die ANC vir die eerste keer in 30 jaar sy volstrekte meerderheid in die parlement verloor het en net 40,18% van Suid-Afrikaners se stemme op hom kon verenig.

Vanjaar se verkiesing was die onsekerste nóg in byna drie dekades. Daar is verskeie redes hiervoor, maar dit was hoofsaaklik omdat Suid-Afrikaners hul vertroue in die regering verloor het weens jarelange korrupsie en agteruitbestuur deur die regerende party.

Regering van Nasionale Eenheid (RNE) bring hoop, maar moet homself nog bewys

Baie Suid-Afrikaners is met nuwe hoop vir die toekoms van die land vervul ná die aankondiging dat die DA, Vryheidsfront Plus, PA en ander partye saam met die ANC in die RNE sal dien. Alhoewel die RNE wankelrig is en nog vele vuurtoetse moet deurstaan, breek dit tot ’n groot mate die ANC se destruktiewe mag. Die sukses van die RNE sal miskien die toekoms van Suid-Afrikaanse politiek bepaal. Die RNE blyk steeds onstabiel te wees en daar word steeds intern oor vele kwessies gestry, aangesien die ANC steeds probeer om alleen gesag uit te oefen.

Suid-Afrikaners sien die lig ná byna ’n jaar sonder beurtkrag

Toe beurtkrag op 26 Maart soos mis voor die son verdwyn, het baie gedink dit is ʼn laaste desperate poging om steun te werf voor die verkiesing. Nou, nege maande later, wonder Suid-Afrikaners of beurtkrag iets van die verlede is. Die eerlike en realistiese antwoord is dat Suid-Afrika se kragnetwerk nog nie in ’n volhoubare en bekostigbare fase is nie. Groot debatte rakende die privatisering van energiehulpbronne duur steeds voort.

Die president het sy pen gekry – en ry aan die pen daaroor

Nog voor die aanvang van die verkiesing het president Cyril Ramaphosa twee kontroversiële wette onderteken wat heel moontlik verband hou met die ANC se verlies aan stemme tydens die verkiesing: die Wet op Nasionale Gesondheidsversekering (NGV) en die Wysigingswet op Basiese Onderwyswette (Bela).

Die Wet op Nasionale Gesondheidsversekering (NGV)

Die Wet op Nasionale Gesondheidsversekering (NGV) behels kortliks dat nasionale gesondheidsorg deur die regering alleen befonds word en dat dit onwettig sal wees om finansiering vir gesondheid op enige ander wyse te bekom. Lees meer besonderhede oor die wet hier.

Kort ná die ondertekening van NGV-wet het Solidariteit aansoek gedoen om die wet in die hof uit te daag. Solidariteit het intussen ’n deurbraak gemaak in die hof deur ʼn “pilaar van die NGV te laat kantel” toe die Noord-Gautengse Hooggeregshof artikels 36 tot 40 van die Wet op Nasionale Gesondheid van 2003 as ongrondwetlik verklaar het. Volgens Solidariteit was die doel van hierdie artikels om die weg vir die NGV-wet te baan.

Die Wysigingswet op Basiese Onderwyswette (Bela)  

Ná volgehoue druk van die gemeenskap het president Cyril Ramaphosa ’n driemaande-tydperk gegee vir gesprekke rakende die klousules in die wet wat op taal en toelating betrekking het. Die Solidariteit Beweging was in onderhandelingsgesprekke met die regering gewikkel, en op 5 November het duisende mense by die Voortrekkermonument byeengekom om hul teenkanting teen die Bela-wet te wys.

Op 28 November het die Solidariteit Beweging aangekondig dat die onderhandelinge oor die Bela-wet vrugte afgewerp het. Die gewraakte artikels oor taal en toelating sal nie op 13 Desember in werking gestel word nie. Lees meer daaroor hier.

Die einde van gedrukte Afrikaanse koerante

Die laaste dag waarop koerantlesers die kraakvars Beeld– en Rapport-koerantpapier onder hul vingers kon voel, was op 20 Desember 2024. Dit word deur baie as ’n hartseer dag vir Afrikaanse joernalistiek beskou. Vroeër vanjaar het taaldebatte losgebars oor Media24 se besluit om die Afrikaanse drukname Rapport en Beeld heeltemal te digitaliseer. Danksy ondersteuning van die gemeenskap en druk van Solidariteit kon die beplande aantal personeellede wat afgelê sou word, minstens verminder word.

Burgermeester-herrie breek in Tshwane los

’n Donker wolk het in die laaste helfte van 2024 oor die Tshwane munisipaliteit gehang ná die verraad van Action SA teenoor die DA in hul koalisieregering van die Tshwane-munisipaliteit. Pretoria val in dié munisipaliteit. Burgermeester Cilliers Brink is brutaal uit sy amp verwyder met ’n mosie van wantroue. ActionSA het met die EFF-party saamgewerk om van Brink ontslae te raak. Dr. Nasiphi Moya van ActionSA beklee sedert Oktober die amp van burgemeester van hierdie metropolitaanse munisipaliteit. .

Die redes wat vir die mosie van wantroue teen Brink aangevoer is, was swak dienslewering, alhoewel 64% van inwoners aangedui het dat hulle tevrede was met die gehalte van dienslewering in die munisipaliteit. Die DA voer aan dat ActionSA weens hul eie politieke agenda nie in die skadu van die sukses van die DA wou staan nie.

Akademia kondig sy planne vir ’n nuwe kampus aan

Ten midde van al die politieke gebeure met die Bela-wet en die bedreiging vir Afrikaans in skole en universiteite, kondig die ontwikkelingsmaatskappy Kanton die nuwe kampusontwikkelingsprojek van Akademia in Pretoria aan. Dié kampusprojek is die grootste ontwikkelingsprojek in die geskiedenis van die Afrikaanse taal- en kultuurgemeenskappe en verteenwoordig ’n groot historiese mylpaal om die volhoubaarheid van hoër onderwys in Afrikaans te verseker. Die koste van die projek sal nagenoeg R3 miljard beloop, en die eerste fase sal in 2028 voltooi word.

 

Die wêreld in 2024

Geskiedkundige oorwinning vir Trump in die Amerikaanse verkiesing

Die 2024-verkiesing in die VSA is een wat in die toekoms onthou sal word. Vir die eerste keer sedert 1884 het ’n voormalige president wat ná sy eerste termyn die daaropvolgende verkiesing verloor het, ’n historiese oorwinning behaal. Daar was min verwagting dat Donald Trump só ver sou wen. Hy het in al vyftig deelstate meer stemme as in 2020 verwerf en in al sewe swaaistate is reuseverskuiwings bewerkstellig.  Daar is ook ’n verskuiwing gesien onder minderheidsgroepe, onder wie steun vir Trump van 9% tot 21% toegeneem het.

Dreigende oorlog in die Midde-Ooste

Konflik in die Midde-Ooste is reeds ’n bekende fenomeen. Ou etniese konflik van 100 jaar gelede duur vandag steeds voort. Wat is dan nuus vir 2024?

  • Die krisis tussen Israel en Arabiese lande verdiep soos buitelandse invloede onttrek en Iran die leemtes vul.
  • Iran kry ’n nuwe president wat hoop vir hervorming onder burgers geskep het.
  • Israel het binne Iran se grense ’n suksesvolle sluipmoordpoging op die politieke hoof van Hamas uitgevoer. Hierdie aanval het tot ’n vergeldingsaanval deur Iran op Israel gelei en kan moontlik tot verdere konflik lei.
  • Die wêreld is tans nader as ooit in die laaste paar dekades aan ’n groot oorlog. ’n Volskaalse streekoorlog in die Midde-Ooste sal globale gevolge hê.
  • Lande met invloed, soos Amerika, is minder bereid om by die konflik betrokke te raak en sal alles in hul vermoë doen om vrede tussen Israel en Iran te handhaaf.

Met die huidige politieke leierskap is die hoop op ’n vreedsame oplossing in die Midde-Ooste baie beperk.

Globale verkiesings beloof verandering in die wêreld

Reg oor die wêreld het daar vanjaar nasionale verkiesings plaasgevind wat globale gevolge kan oplewer. Drie belangrike verkiesings het vanjaar in die Verenigde Koninkryk, Iran en Frankryk plaasgevind.

Verkiesing in die Verenigde Koninkryk

Ná 14 jaar het kiesers hul rug op die Konserwatiewe Party in die Verenigde Koninkryk gekeer. Die Arbeidersparty het sy setels tot 412 verdubbel en die verkiesing gemaklik gewen. Dit beteken egter nie dat mense na links gestem het nie. Ongeveer 3 miljoen minder kiesers as met die vorige verkiesing het gaan stem. Selfs die Arbeidersparty het ’n halfmiljoen stemme verloor. Die Arbeidersparty het ook in Skotland gewen en het vrye teuels wanneer dit by wetgewing kom. Hierdie verkiesing bring wesenlike politieke verandering wat globale gevolge kan hê.

Verkiesing in Iran

Vanjaar het daar ook ’n belangrike verkiesing in Iran plaasgevind. Soos voorheen genoem, is Iran ’n bron van onstabiliteit in die Midde-Ooste. Tydens hierdie verkiesing was daar ’n sterk opkoms van gematigde kiesers wat gestem het vir ’n regering ten gunste van handel en onderhandeling met die Weste en dat vroue kan besluit wat hulle wil aantrek. Hierdie verkiesingsuitslag skep hoop vir die situasie in die Midde-Ooste. Hopelik kan Iran uit sy isolasie opstaan.

Verkiesing in Frankryk

Frankryk se regse National Rally-party het verras met die sukses wat in vanjaar se verkiesing behaal is. Die links-liberale Renaissance-party het egter steeds gewen deur samespanning om die meeste setels in die parlement te kry. Die wêreld kan in die toekoms politieke onstabiliteit in Frankryk verwag. Die linkse blok is die grootste blok en gaan moontlik op beleidsveranderinge aandring wat onder andere kontroversiële kwessies soos immigrasie, aftree-ouderdom en maatskaplike besteding sal insluit.

Oekraïne val Rusland binne

In Augustus vanjaar was dit die eerste keer sedert 1941 wat Rusland binnegeval is, maar hierdie keer was dit ’n verrassingsaanval deur Oekraïne. Nie eens Oekraïne se bondgenote was bewus van die beplande aanval nie en Rusland was nie gereed om homself te verdedig nie. Swak grensbeheer en onervare soldate wat maklik oorrompel is, het gelei tot Oekraïne se suksesvolle inval.

Die redes vir die aanval is onseker, maar dit kon moontlik ’n strategiese poging gewees het om die Russiese aanslag in Oekraïne te verswak of om die besetting in toekomstige onderhandelinge te gebruik. Nietemin, hierdie aanval was die begin van ’n gevaarlike nuwe fase van die oorlog.

Weens die ontwrigting kan die aanval tot meer binnelandse steun vir president Poetin lei. Verder het die aanval belangrike onderhandelinge gestuit wat Oekraïne se steun beïnvloed. Hierdie aanval het die oorlog verdiep en gevaarlike nuwe terreine is betree wat die moontlikheid van eskalasie verhoog, wat vele politieke implikasies vir Europa inhou.

Weste soek antwoorde vir onwettige immigrasie

Onwettige immigrasie in die VSA en Europa is ’n reusekrisis wat dringend aangepak moet word. Dié onderwerp is onder andere vir ’n dag lank bespreek tydens die tweemaandelikse vergadering van die Europese Raad en was ook ’n kwelpunt in die debatte tydens die Amerikaanse verkiesing.

Daar is ongeveer 87 miljoen immigrante (20% van die bevolking) in Europese lidlande, en die stelsel kan nie meer die aantal vlugtelinge wat die land binnestroom, hanteer nie. Tydens Biden se termyn as president van die VSA het bykans 10 miljoen persone onwettig oor die Amerikaanse grens gestap. Verder is daar duisende persone wat met visums na die Weste reis en bloot net nooit weer terugkeer na hul tuislande nie.

Onwettige immigrasie skep reusagtige maatskaplike en kulturele uitdagings waarvoor Europa en Amerika dringend oplossings sal moet vind.

Ten slotte

Met nuwe leierskap reg oor die wêreld gaan ons 2025 binne met moontlike globale en politieke veranderinge. Suid-Afrikaners kan hoop dat die RNE in 2025 sal stabiliseer en dat ekonomiese groei in dié jaar sal verbeter. Dit sal tot die wêreld se voordeel wees om vreedsame oplossings vir die oorlog in Oekraïne en die Midde-Ooste te vind, want indien skikkings nie bereik word nie, stuur die konflik die wêreld gevaarlike nuwe terreine binne. Dit lyk asof konflikte oor elektrisiteitsvoorsiening

en gewraakte wette in Suid-Afrika, en onwettige immigrasie in die Weste, in 2025 en nog lank daarna geskilpunte sal bly.

Wêreldwys met Jaco Kleynhans – episode 30

Donald Trump se historiese oorwinning in vanjaar se verkiesing was terugskouend ʼn harde protesstem teen ʼn woke Amerikaanse politiek, ver verwyder van die mense op grondvlak. In hierdie week se aflewering van Wêreldwys gesels ons met prof. Koos Malan om die vraag te probeer beantwoord – is dit vir Amerika moontlik om in die lig van hierdie protes ʼn herlewing van die Westerse beskawing in te lei? Wêreldwys is ‘n podsending van Maroela Media.

Ek het geëmigreer – hoekom moet ek steeds Geloftedag vier?

Marianne Pouwels | kommunikasiebeampte by die Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge (FAK)

 

Waarom moet enige iemand wat geëmigreer het, steeds Geloftedag vier? Baie Afrikaners wat van hul vaderland weggetrek het, kan moontlik by hierdie vraag aanklank vind.

Geloftedag, wat histories op 16 Desember as ’n dag van herinnering en toewyding waargeneem word, is meer as ’n simboliese kopknik na die verlede. Dit beklemtoon die kan-kultuur, uithouvermoë, geloof en eenheid wat die Afrikanergees deur tye van swaarkry en triomf gedefinieer het.

Vir diegene wat geëmigreer het, kan deelname aan Geloftedag ’n unieke brug tussen hul huidige lewens en hul erfenis bied. Dit kan so eenvoudig wees soos om met vriende en familie bymekaar te kom, stories te deel of deel te neem aan aanlyn geleenthede wat deur die FAK en ander kultuurorganisasies aangebied word.

Kan ook wyle president Paul Kruger hier aanhaal: “Want wie vir hom ’n toekoms wil bou, mag die verlede nie uit die oog laat nie.” Alhoewel ‘’ persoon dalk kies om ’n toekoms buite hiérdie landsgrense te gaan bou, bly ’n deel van jou identiteit gekoppel aan jou herkoms en dit lê aan die suidekant en onder die Afrika-son. ’n Persoon wat Geloftedag herdenk, gee hierdie waarheid sy regmatige plek in hul menswees/lewe.

Die krag van herdenking

Geloftedag staan ​​as ’n herinnering aan die Afrikaner se blywende nalatenskap, gewortel in kollektiewe krag en gedeelde waardes. Die historiese konteks van die dag, wat oorspronklik die Gelofte wat tydens die Slag van Bloedrivier gemaak is, gekenmerk het, het oor die jare ontwikkel tot ’n breër herdenking van volharding en eenheid.

Deur Geloftedag te vier, selfs van ver af, bewys Afrikaners aan hulself en aan die wêreld dat die beginsels van geloof, solidariteit en hoop hulle steeds lei. Dit dien as ’n oomblik om na te dink oor die opofferings wat vorige geslagte gemaak het en om opnuut te belowe om hierdie ideale te handhaaf. Hierdeur erken ons ook ons diepe afhanklikheid van die Here en dat Sy genade deur die Slag van Bloedrivier, en elke dag daarna, gedra het.

 

Geloftedag word wêreldwyd gevier

“Is dit moontlik dat 185 000 Afrikaners ter herdenking van Groot Trek 185 regoor Suid-Afrika, Namibië en in die buiteland Geloftedag kan vier? Verseker!” sê dr. Danie Langner, besturende direkteur van die FAK. “Vandag word op ses kontinente en in 24 lande Geloftedag gevier. Behalwe Suid-Afrika kom Afrikaners byeen in Australië, Botswana, China, Duitsland, Engeland, Japan, Kanada, Luxemburg, Mosambiek, Namibië, Nederland, Nieu-Seeland, Nigerië, Paraguay, Mexico, Pole, Portugal, Rusland, Skotland, Swede, Verenigde Arabiese Emirate en die Verenigde State van Amerika.”

“In 2012 het slegs 80 Geloftefeeste nog bestaan. In 2022 vind ’n rekordgetal van 297 Geloftefeeste regoor Suid-Afrika en Namibië plaas. Van oraloor word berig van baie kinders, jongmense en gesinne wat Geloftefeeste bywoon,” sê Langner. Tans word Geloftedag oor ses kontinente gevier en word alle Afrikaners, regoor die wêreld, op hierdie dag in tradisie verenig.

Die bestaansrede van die Federasie van Afrikaanse kultuurvereniginge (FAK)

Die Federasie van Afrikaanse kultuurvereniginge (FAK) dien as ’n hoeksteen vir die bewaring en bevordering van die kultuur, erfenis, tradisies en waardes van die Afrikanergemeenskap. Die FAK is gestig met die visie om kulturele integriteit te handhaaf en speel ’n deurslaggewende rol in die bevordering van ’n eenheidsgevoel, kontinuïteit en identiteit onder Afrikaners. Die FAK ondersteun hiérdie saak hier in Suid-Afrika en ook in die buiteland.

Die FAK se missie strek egter verder as blote bewaring. Dit is toegewy aan die behoud en bevordering van Afrikanertradisies deur betekenisvolle kulturele en opvoedingsprojekte sowel as gemeenskapsbetrokkenheid, om te verseker dat toekomstige geslagte aan hul wortels verbind bly.

 

Hoe kan jou bydrae ’n verskil maak?

Om by te dra tot die pogings van die FAK en te help verseker dat die viering van Afrikanerkultuur lewendig en toeganklik bly. Skenkings ondersteun projekte wat monumente bewaar, opvoedkundige programme befonds en gemeenskapsuitreik bevorder.

Jou bydrae maak saak omdat dit die belangrikheid van kultuur ondersteun en ’n gedeelde identiteit vir toekomstige geslagte versterk. Hetsy deur tyd of hulpbronne te skenk, help elke poging om die kern van wat dit beteken om ’n Afrikaner te wees, te bewaar.

 

Vier, dra by, verbind

Of jy nou in Suid-Afrika of in die buiteland woon, die viering van Geloftedag versterk die gedeelde nalatenskap van volharding en hoop. Word ’n vriend en oorweeg dit om by te dra tot die werk van die FAK. Jou deelname help dat Afrikanererfenis nog jare lank bly inspireer en verenig.

Geloftedag: Die sonkol skyn op die Senotaaf by die Voortrekkermonument
Geloftedag: Die sonkol skyn op die Senotaaf by die Voortrekkermonument

AfriForum: staatsbestand met een gemeenskap op ’n slag

Ernst van Zyl | hoof van openbare betrekkinge by AfriForum

 

Oases van orde in ’n woestyn van wanorde

Suid-Afrika het ’n insiggewende gevallestudie geword om veral twee redes: Dit is eerstens ’n puik voorbeeld van langdurige, volgehoue regeringsmislukkings en ‑vermoëverswakking. Tweedens is dit ’n voorbeeld van hoe orde en standvastigheid uit dié chaos kan verrys deur gemeenskappe wat hulself organiseer. In sy artikel The disintegration of the South African order skryf prof. Koos Malan dat die toekoms van Suid-Afrika ’n “woestyn van wanorde” is waarin daar “oases van orde” is.

Bykans elke regeringsdiens (buiten belastinginvordering) is in ’n staat van verval – en dis so vir dekades al. Voorbeelde sluit in voortslepende kragonderbrekings te wyte aan ’n ondoeltreffende, mislukkende regeringsmonopolie; die Suid-Afrikaanse Polisiediens wat oor drie jaar heen miljoene oproepe om hulp onbeantwoord gelaat het; wegholkorrupsie; en ’n immer groeiende werkloosheidskoers van meer as 35%. Boonop is meer as 50% van die bevolking op een of ander vorm van maatskaplike toelaag van die regering afhanklik, terwyl infrastruktuur in elke sektor aan die verval is, van water en elektrisiteit tot riool en paaie. In my 2023-artikel vir The American Conservative bespreek ek hierdie kwessies in meer besonderhede.

Bou ’n toekoms van onder af op

Afrikaners is een van die kulturele gemeenskappe wat aan die voorpunt staan wat die skep van “oases van orde” in die konteks van die teenontwikkeling behels. Deur gemeenskapsgebaseerde organisasies soos AfriForum is ons besig om baanbrekerswerk met ’n nuwe model te doen, wat ’n enorme skuif vereis in die wyse waarop ons oor die bou van oplossings dink. AfriForum is besig om ’n antwoord te ontwikkel op die vraag: Hoe behoort gemeenskappe te reageer ondanks voortgesette verswakking van die regering se vermoë, ’n groeiende lys diskriminerende, rasgebaseerde beleide en wette wat jou teiken, en ’n politieke omgewing waarin jy die teiken is van demonisering en geweldsretoriek deur hoëprofielpolitici. Bykomend bepeins AfriForum ook die volgende vraag: Hoe bou jy ’n toekoms as een van die eerste volke wat ’n fundamentele Westerse erfenis het, maar in een van die wêreld se post-Westerse lande leef?

AfriForum se antwoord, gebou op ’n grondslag van Christelike waardes en ’n Afrikaner- kulturele identiteit, is die nastrewing van staatsbestandheid op elke vlak deur ’n ons-sal-self-filosofie te omhels wat outonomie en pragmatisme voorop stel. Kallie Kriel, die uitvoerende hoof van AfriForum, beskryf dié benadering soos volg: “Om ’n helder, vry toekoms vir ons kinders te verseker, moet ons gemeenskappe georganiseer word. Ons moet die afwenteling van mag verseker deur so veel moontlik verantwoordelikhede op voetsoolvlak  op te neem. Ons sal die toekoms kry wat ons bou.” In 2023 het AfriForum ’n dokumentêr vrygestel waarin sy filosofie en model uiteengesit word.

AfriForum se model

AfriForum vorm deel van Solidariteit Beweging, wat uit meer as 50 instellings en organisasies bestaan en wat elkeen meewerk om te verseker dat Afrikaners ’n toekoms in Suider-Afrika het waarin ons vry, veilig en voorspoedig kan wees.

AfriForum is die grootste burgerregteorganisasie in die Suidelike Halfrond en verenig meer as 315 000 lede met ’n gemeenskaplike saak. AfriForum het meer as 175 buurt- en plaaswagte gestig, noodondersteuningdienste ontwikkel en het selfs ’n privaat brandbestrydingseenheid. AfriForum se meer as 170 takke reg oor die land maak woonbuurte en riviere skoon, lê gemeenskapsgroentetuine aan en plant bome, verf straattekens en herstel slaggate. AfriForum het ook sy eie stroomdiens-, film- en dokumentêrproduksiemaatskappy, AfriForumTV, die lig laat sien, en spog boonop met sy eie kunsteteater. AfriForum bestuur ook ’n aantal intergemeenskaplike en interkulturele samewerkingsprojekte.

Dit word alles moontlik gemaak sonder enige staatsbefondsing of die welwillendheid van miljardêrs nie, maar deur duisende alledaagse mense wat maandeliks bydra. As mens in ag neem dat daar gewoonlik slegs een AfriForum-lid per huishouding is, kan die ledetal van 315 000 as 315 000 gesinne beskou word.

Samevatting

AfriForum en die Solidariteit Beweging het verklaar dat ons bou om te bly en bly om te bou. AfriForum beoog nie om gemeenskappe te isoleer nie, maar om eerder te help om veerkragtige, gesonde gemeenskappe te skep wat met ander gemeenskappe saamwerk op die grondslag van wedersydse erkenning en respek. In die wêreld van gemeenskapsgebaseerde, gedesentraliseerde en staatsbestande instellings het AfriForum die weg gebaan, en ons het nog net begin. Hoe meer lede AfriForum kry, hoe meer kan ons doen. Word vandag ’n lid.

Wêreldwys met Jaco Kleynhans – episode 29

Trump se tweede termyn as Amerikaanse president gaan reuseveranderinge vir Amerika inhou, maar ook vir globale handel en internasionale magsverhoudinge. In hierdie week se episode van Wêreldwys gesels ons oor die belangrikste kwessies wat ons tydens die tweede Trump-termyn moet dophou. Wêreldwys is ‘n podsending van Maroela Media.

Solidariteit Beweging bereik skikking met regering by Nedlac oor Bela

Die Solidariteit Beweging, waarvan Solidariteit en AfriForum deel is, het ʼn skikking met die regering by Nedlac oor die Bela-dispuut bereik. Die partye tot die dispuut by Nedlac was Solidariteit, die Presidensie en die Minister van Basiese Onderwys. Nedlac het bevestig dat die dispuut opgelos is. Volgens die skikking gaan die omstrede artikels in die Bela-wet nie meer op 13 Desember geïmplementeer word nie. Norme en standaarde, nasionale beleide en regulasies, moet eers ontwikkel word wat onder meer sal bepaal dat skole wat op hul volle kapasiteit is nie instruksie mag ontvang om hul taal- en toelatingbeleid te verander nie. Wat taal- en toelatingsbeleid betref, moet die onmiddellike omgewing van die skool en/of sy voedingsone, en nie die groter onderwysdistrik nie, in ag geneem word. Die uitvoering van die aanbevelings sluit nie die moontlikheid uit dat daar ʼn behoefte mag wees vir toekomstige wetswysigings aan artikel 4 en/of 5 van die Bela-wet nie. Dit alles sal deel vorm van ‘n proses waarin omvattende aanbevelings van die minister van basiese onderwys, Siviwe Gwarube, aan pres. Ramaphosa gemaak word vir sy behoorlike oorweging. Hierdie skikking raak egter nie die proses van die Regering van Nasionale eenheid of enige ander prosesse rakende Bela nie. Die Solidariteit Beweging sal wel die uitkoms van die skikking aan die regering van Nasionale Eenheid voorhou. Die ooreenkoms word deur die Solidariteit Beweging, AfriForum, die Solidariteit Skoleondersteuningsentrum en die Afrikaanse Onderwysnetwerk ondersteun. Volgens Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging, is die ooreenkoms die uitkoms van ʼn verskeidenheid van prosesse. Dit sluit in gesprekke met pres. Ramaphosa, onderhandelinge met politieke partye, insluitend die ANC, DA en VF+, die groot optog vanaf die Voortrekkermonument na Freedom Park, gesprekke met tradisionele leiers, ʼn proses by PanSAT en die Nedlac-proses. Dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, sê alhoewel die skikking ʼn groot deurbraak is, lê harde werk nog voor. Die belangrike deurbraak is dat ons nou weer tyd aan ons kant het dat Afrikaanse skole waarvan die kapasiteit vol is, nie ʼn instruksie sal kry oor taal en toelating nie. Dit is ʼn groot verligting vir Afrikaanse skole. In hierdie tyd gaan hard gepraat word oor norme en standaarde en Solidariteit gaan ook moontlike wetswysigings voorstel. Skole hoef nie toe te laat dat hulle deur amptenare geboelie word nie. “Die Bela-stryd is die belangrikste geveg waarby AfriForum sedert sy ontstaan betrokke was. Bela se bepalings oor skole se taalbeleid, sou dit geïmplementeer word, het ʼn ernstige bedreiging vir die voortbestaan van Afrikaanse kultuurgemeenskappe ingehou. Dit is nie net Afrikaanse skole en kinders wat geteiken sal word deur die implementering daarvan nie, maar ook die strewe na moedertaalonderring vir alle kultuurgemeenskappe. Ons het reeds verskeie gesprekke met tradisionele leiers gevoer en dit is duidelik dat hulle die strewe deel dat kinders in hul onderskeie gemeenskappe onderrig in hul moedertaal ontvang. Ons kan net dankie sê aan almal wat die veldtog teen Bela ondersteun het. Die oorweldigende steun van die publiek en die feit dat duisende mense aan die optog teen Bela deelgeneem het, het die deurslag gegee,” het Kallie Kriel, uitvoerende hoof van AfriForum, gesê. Die skikking bevestig ook die verskillende rolle van die Minister van Basiese Onderwys en die President. Die rol van die president met betrekking tot die Bela-wet is om die inwerkingtreding van die bepalings van die Wet te bekragtig en om die aanvang van die bepalings af te kondig. Die rol van die minister van basiese onderwys, as die primêre verantwoordelike persoon vir die portefeulje van basiese onderwys, is om die behoorlike implementering van die Bela-wet te verseker, insluitend:
  • die maak van aanbevelings aan die president oor die inwerkingtreding van die Wet; en
  • om te verseker dat die implementering van die Wet ondersteun word deur toepaslike nasionale regulasies, nasionale norme en standaarde en/of nasionale beleide.
Die skikking maak ook voorsiening vir verdere ontwikkelinge oor moedertaalonderrig wat wyer strek as net Afrikaans. Die Solidariteit Beweging gee erkenning aan al die rolspelers vir die opbouende wyse waarop die dispuut hanteer is. Die uitkoms is ʼn wen vir al die partye en die land.

Wêreldwys met Jaco Kleynhans – episode 28

In hierdie week se aflewering van Wêreldwys gesels ons met dr. Ernst Roets oor die krisis waarin die Westerse beskawing verkeer – die dubbele krisis van skuld (guilt) en skuld (debt). Geen ander beskawing dra dié swaar eksistensiële las nie, omdat net die Weste hulself hierteen meet. Wêreldwys is ‘n podsending van Maroela Media.

Wêreldwys met Jaco Kleynhans – episode 27

Met Trump in die Withuis en die Republikeine wat in 2025 beide huise van die Amerikaanse kongres sal beheer, lê ’n onseker tyd ryk aan geleenthede en risiko’s voor. Hoe moet die privaat sektor, politieke partye en die burgerlike samelewing hierop reageer? Dit is van die vrae wat in hierdie week se episode van Wêreldwys onder die loep geneem word. Wêreldwys is ‘n podsending van Maroela Media.

Vlaamse LP plaas ook druk oor Bela

Bron: Maroela Media

Die wysigingswet op Basiese Onderwys (Bela) trek ook internasionale aandag weens die impak wat dit op Afrikaanse onderrig kan hê.

Vir baie lede van die Afrikaanse gemeenskap, sowel as buitelandse ondersteuners van Afrikaans, word die Bela-wet as ʼn bedreiging vir die behoud van Afrikaans as onderrigmedium en selfs die kultuur van die Afrikanergemeenskap beskou.

Kristof Slagmulder, ʼn parlementslid van Vlaams Belang, het Woensdag tydens ʼn parlementêre sitting in België sy kommer oor die toekoms van Afrikaans in Suid-Afrika aan die minister-president van Vlaandere, Matthias Diependaele, te kenne gegee; dít veral omdat Vlaandere en Suid-Afrika sterk historiese en taalkundige bande deel.

“Die Afrikanergemeenskap in Suid-Afrika ervaar nou al geruime tyd druk op sy taal en kultuur. Hoewel dit ontken word, lyk dit of die Suid-Afrikaanse regering ook aandring om die Afrikaner-identiteit en die Afrikaanse taal uit te wis.

“Ek was al twee keer in Suid-Afrika en het dit met my eie oë gesien,” het Slagmulder aan Diependaele gesê.

“Die wysiging aan die Bela-wet dreig om Afrikaans in die toekoms as onderwystaal onmoontlik te maak. Ek het die protesaksie deur duisende Afrikaners by die Voortrekkermonument gesien. Daarom het ek besluit om die Vlaamse minister-president hieroor te nader.”

Hy het verder aan Diependaele verduidelik dat die wetsontwerp se klousules 4 en 5 die Suid-Afrikaanse regering die mag gee om taal- en toelatingsbeleid by skole te bepaal.

“Dít wek kommer dat skole gedwing kan word om hul huidige taalbeleid, wat dalk in Afrikaans is, aan te pas; dit sal uiteindelik die toekoms van Afrikaans as ʼn onderrigtaal in gedrang bring.”

Vir Slagmulder en ander Europese bondgenote van die Afrikaanssprekende gemeenskap is die kwessie van taalsensitiewe onderwys fundamenteel.

“As die Bela-wet in sy huidige formaat aanvaar word, vrees baie Afrikaners en Afrikaner-verenigings dat dit die einde van byna alle openbare Afrikaanse skole sal wees, en sonder hierdie skole sal dit baie moeilik wees vir die Afrikaanse taalgemeenskap om voort te bestaan.”

Slagmulder sê hy het die wet se ontwikkeling noukeurig dopgehou en gereeld die Vlaamse minister-president gevra oor die moontlikheid om die Belgiese en Vlaamse regering se ondersteuning vir Afrikaanse taal- en kultuurinisiatiewe in Suid-Afrika uit te brei.

“As lid van die buitelandse beleidskomitee in die Vlaamse parlement volg ek al geruime tyd die politiek en die media in Suid-Afrika.

“Ek het al verskeie vrae gevra oor die Afrikaner, sy taal en sy erfenis asook oor die plaasmoorde in die land.

“Ek het byvoorbeeld die vorige Vlaamse minister-president van ʼn lys van vermoorde boere en hul gesinne in Suid-Afrika voorsien. Die lys was 65 bladsye lank.”

Slagmulder sê die verlies aan moedertaalonderrig sal nie net ʼn taal se oorlewing bedreig nie, maar ook die kulturele identiteit van die gemeenskap wat dié taal gebruik in die gevaar stel.

“Minister-president, sal jy ekstra inisiatiewe neem om die behoud van Afrikaans op die agenda by internasionale taal- en kultuurorganisasies te plaas? Is jy bereid om hierdie kwessie onder die organisasies se aandag te bring,” het Slagmulder aan Diependaele gevra.

Hy sê Vlaandere en Nederland deel historiese en taalkundige bande met Suid-Afrika en Afrikaans.

“Daarom dink ek daar moet solidariteit met die Afrikaanssprekende gemeenskap wees.

“Daar is ook taalprobleme in Vlaandere. Ek woon in die Denderstreek en Nederlands is ook besig om te verdwyn weens toenemende verfransing. Ons ervaar ook baie druk om ons universiteite verder te verengels.”

Slagmulder sê hoewel die Bela-wet ʼn Suid-Afrikaanse wet is en geen invloed in Vlaandere het nie, gaan dit vir hom oor die beginsel.

“’n Taalgemeenskap sal dit moeilik vind om te oorleef as sy kinders nie meer onderrig in hul moedertaal sal kan ontvang nie. In hierdie geval is dit Afrikaans, wat deur etlike miljoene mense gepraat word.”

Hy glo dat diplomatieke druk en internasionale bewustheid tot ʼn mate kan bydra om die regte van Afrikaanse skole en gemeenskappe te help beskerm.

“Vanuit Vlaandere kan ons nie sommer die wet in Suid-Afrika verander nie. Dit is beslis nie die bedoeling nie. Elke land maak sy eie wette. Maar dit beteken nie dat ons, gegewe ons historiese bande, nie internasionale aandag kan trek om Afrikaans as volwaardige onderwystaal te beskerm en te bevorder nie.

“Ek hoop beslis dat daar in die toekoms samewerking tussen Vlaamse en Afrikaanse universiteite soos Akademia sal wees.

“Die Vlaamse regering het vroeër aangedui dat hy baie simpatiek hierna sal kyk, maar dan moet die vraag vanuit Suid-Afrika gevra word. Dit sal lekker wees as daar wel samewerking kan plaasvind,” sê Slagmulder.

 

 

Inleiding
Hoofstuk 1
Hoofstuk 2
Hoofstuk 3
Hoofstuk 5
Hoofstuk 7
Hoofstuk 8
Hoofstuk 12
Hoofstuk 15
Hoofstuk 16
Hoofstuk 17
Hoofstuk 19
Hoofstuk 20
Hoofstuk 21
Hoofstuk 22
Hoofstuk 23
Hoofstuk 25
Hoofstuk 27
Hoofstuk 28
Hoofstuk 31
Hoofstuk 32
Hoofstuk 34
Slot

Ons Sentrum

Die Gemeenskapstrukture-afdeling bestaan tans uit twee mediese ondersteuningsprojekte en drie gemeenskapsentrums, naamlik Ons Plek in die Strand, Derdepoort en Volksrust. Die drie gemeenskapsentrums is gestig om veilige kleuter- en/of naskoolversorging in die onderskeie gemeenskappe beskikbaar te stel. Tans akkommodeer die gemeenskapsentrums altesaam 158 kinders in die onderskeie naskoolsentrums, terwyl Ons Plek in die Strand 9 kleuters en Ons Plek in Volksrust 16 kleuters in die kleuterskool het.

Ons Winkel

Ons Winkels is Solidariteit Helpende Hand se skenkingswinkels. Daar is bykans 120 winkels landwyd waar lede van die publiek skenkings van tweedehandse goedere – meubels, kombuisware, linne en klere – kan maak. Die winkels ontvang die skenkings en verkoop goeie kwaliteit items teen bekostigbare pryse aan die publiek.

Saai

ʼn Familieboer-landbounetwerk wat hom daarvoor beywer om na die belange van familieboere om te sien deur hul regte te beskerm en te bevorder.

Pretoria FM en Klankkoerant

ʼn Gemeenskapsgebaseerde radiostasie en nuusdiens

Sakeliga

ʼn Onafhanklike sake-organisasie

Begrond Instituut

Die Begrond Instituut is ʼn Christelike navorsingsinstituut wat die Afrikaanse taal en kultuur gemeenskap bystaan om Bybelse antwoorde op belangrike lewensvrae te kry.

Ajani

Ajani is ‘n privaat geregistreerde maatskappy wat dienste aan ambagstudente ten opsigte van plasing by werkgewers bied.

Ajani is a registered private company that offers placement opportunities to artisan students in particular.

Wolkskool

Wolkskool is ʼn produk van die Skoleondersteuningsentrum (SOS), ʼn niewinsgewende organisasie met ʼn span onderwyskundiges wat ten doel het om gehalte- Afrikaanse onderrig te help verseker. Wolkskool bied ʼn platform waar leerders 24-uur toegang tot video-lesse, vraestelle, werkkaarte met memorandums en aanlyn assessering kan kry.

Kanton Beleggingsmaatskappy

Kanton is ʼn beleggingsmaatskappy vir eiendom wat deur die Solidariteit Beweging gestig is. Die eiendomme van die Solidariteit Beweging dien as basis van die portefeulje wat verder deur ontwikkeling uitgebrei sal word.

Kanton is ʼn vennootskap tussen kultuur en kapitaal en fokus daarop om volhoubare eiendomsoplossings aan instellings in die Afrikaanse gemeenskap teen ʼn goeie opbrengs te voorsien sodat hulle hul doelwitte kan bereik.

Maroela Media

Maroela Media is ʼn Afrikaanse internetkuierplek waar jy alles kan lees oor dit wat in jou wêreld saak maak – of jy nou in Suid-Afrika bly of iewers anders woon en deel van die Afrikaanse Maroela-gemeenskap wil wees. Maroela Media se Christelike karakter vorm die kern van sy redaksionele beleid.

AfriForum Publishers

AfriForum Uitgewers (previously known as Kraal Uitgewers) is the proud publishing house of the Solidarity Movement and is the home of Afrikaans non-fiction, products related to the Afrikaner’s history, as well as other prime Afrikaans products. The publisher recently shifted its focus and will only publish internal publications of the Solidarity Movement from now on.

Akademia

Akademia is ’n Christelike hoëronderwysinstelling wat op ’n oop, onbevange en kritiese wyse ’n leidinggewende rol binne die hedendaagse universiteitswese speel.

Akademia streef daarna om ʼn akademiese tuiste te bied waar sowel die denke as die hart gevorm word met die oog op ʼn betekenisvolle en vrye toekoms.

Sol-Tech

Sol-Tech is ʼn geakkrediteerde, privaat beroepsopleidingskollege wat op Christelike waardes gefundeer is en Afrikaans as onderrigmedium gebruik.

Sol-Tech fokus op beroepsopleiding wat tot die verwerwing van nasionaal erkende, bruikbare kwalifikasies lei. Sol-Tech het dus ten doel om jongmense se toekomsdrome met betrekking tot loopbaanontwikkeling deur doelspesifieke opleiding te verwesenlik.

Skoleondersteuningsentrum (SOS)

Die Solidariteit Skoleondersteuningsentrum (SOS) se visie is om die toekoms van Christelike, Afrikaanse onderwys te (help) verseker deur gehalte onderrig wat reeds bestaan in stand te (help) hou, én waar nodig nuut te (help) bou.

Die SOS se doel is om elke skool in ons land waar onderrig in Afrikaans aangebied word, by te staan om in die toekoms steeds onderrig van wêreldgehalte te bly bied en wat tred hou met die nuutste navorsing en internasionale beste praktyke.

Solidariteit Finansiële Dienste (SFD)

SFD is ʼn gemagtigde finansiëledienstemaatskappy wat deel is van die Solidariteit Beweging. Die instelling se visie is om die toekomstige finansiële welstand, finansiële sekerheid en volhoubaarheid van Afrikaanse individue en ondernemings te bevorder. SFD doen dit deur middel van mededingende finansiële dienste en produkte, in Afrikaans en met uitnemende diens vir ʼn groter doel aan te bied.

Geskiedenisfonds

ʼn Fonds wat help om die Afrikanergeskiedenis te bevorder.

Solidariteit Boufonds

ʼn Fonds wat spesifiek ten doel het om Solidariteit se opleidingsinstellings te bou.

Solidariteit Regsfonds

ʼn Fonds om die onregmatige toepassing van regstellende aksie teen te staan.

Solidariteit Jeug

Solidariteit Jeug berei jongmense voor vir die arbeidsmark, staan op vir hul belange en skakel hulle in by die Netwerk van Werk. Solidariteit Jeug is ʼn instrument om jongmense te help met loopbaankeuses en is ʼn tuiskomplek vir jongmense.

S-leer

Solidariteit se sentrum vir voortgesette leer is ʼn opleidingsinstelling wat voortgesette professionele ontwikkeling vir professionele persone aanbied. S-leer het ten doel om werkendes met die bereiking van hul loopbaandoelwitte by te staan deur die aanbieding van seminare, kortkursusse, gespreksgeleenthede en e-leer waarin relevante temas aangebied en bespreek word.

Studiefondssentrum

DIE HELPENDE HAND STUDIETRUST (HHST) is ʼn inisiatief van Solidariteit Helpende Hand en is ʼn geregistreerde openbare weldaadsorganisasie wat behoeftige Afrikaanse studente se studie moontlik maak deur middel van rentevrye studielenings.

Die HHST administreer tans meer as 200 onafhanklike studiefondse namens verskeie donateurs en het reeds meer as 6 300 behoeftige studente se studie moontlik gemaak met ʼn totaal van R238 miljoen se studiehulp wat verleen is.

De Goede Hoop-koshuis

De Goede Hoop is ʼn moderne, privaat Afrikaanse studentekoshuis met hoë standaarde. Dit is in Pretoria geleë.

De Goede Hoop bied ʼn tuiste vir dinamiese studente met Christelike waardes en ʼn passie vir Afrikaans; ʼn tuiste waar jy as jongmens in gesonde studentetradisies kan deel en jou studentwees met selfvertroue in Afrikaans kan uitleef.

AfriForum Jeug

AfriForum Jeug is die amptelike jeugafdeling van AfriForum, die burgerregte-inisiatief wat deel van die Solidariteit Beweging vorm. AfriForum Jeug berus op Christelike beginsels en ons doel is om selfstandigheid onder jong Afrikaners te bevorder en die realiteite in Suid-Afrika te beïnvloed deur veldtogte aan te pak en aktief vir jongmense se burgerregte standpunt in te neem.

AfriForum Uitgewers

AfriForum Uitgewers (voorheen bekend as Kraal Uitgewers) is die trotse uitgewershuis van die Solidariteit Beweging en is die tuiste van Afrikaanse niefiksie-, Afrikanergeskiedenis- én prima Afrikaanse produkte. Dié uitgewer het onlangs sy fokus verskuif en gaan voortaan slegs interne publikasies van die Solidariteit Beweging publiseer.

AfriForumTV

AfriForumTV is ʼn digitale platform wat aanlyn en gratis is en visuele inhoud aan lede en nielede bied. Intekenaars kan verskeie kanale in die gemak van hul eie huis op hul televisiestel, rekenaar of selfoon verken deur van die AfriForumTV-app gebruik te maak. AfriForumTV is nóg ʼn kommunikasiestrategie om die publiek bewus te maak van AfriForum se nuus en gebeure, maar ook om vermaak deur films en fiksie- en realiteitsreekse te bied. Hierdie inhoud gaan verskaf word deur AfriForumTV self, instellings binne die Solidariteit Beweging en eksterne inhoudverskaffers.

Forum Sekuriteit

Forum Sekuriteit is in die lewe geroep om toonaangewende, dinamiese en doeltreffende privaat sekuriteitsdienste in

Suid-Afrika te voorsien en op dié wyse veiligheid in gemeenskappe te verhoog.

Solidariteit Helpende Hand

Solidariteit Helpende Hand fokus op maatskaplike welstand en dié organisasie se groter visie is om oplossings vir die hantering van Afrikanerarmoede te vind.

Solidariteit Helpende Hand se roeping is om armoede deur middel van gemeenskapsontwikkeling op te los. Solidariteit Helpende Hand glo dat mense ʼn verantwoordelikheid teenoor mekaar en teenoor die gemeenskap het.

Solidariteit Helpende Hand is geskoei op die idees van die Afrikaner-Helpmekaarbeweging van 1949 met ʼn besondere fokus op “help”, “saam” en “ons.”

FAK

Die Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge (FAK) is reeds in 1929 gestig. Vandag is die FAK steeds dié organisasie wat jou toelaat om kreatief te wees in jou taal en kultuur. Die FAK is ’n toekomsgerigte kultuurorganisasie wat ’n tuiste vir die Afrikaanse taal en kultuur bied en die trotse Afrikanergeskiedenis positief bevorder.

AfriForum

AfriForum is ʼn burgerregte-organisasie wat Afrikaners, Afrikaanssprekende mense en ander minderheidsgroepe in Suid-Afrika mobiliseer en hul regte beskerm.

AfriForum is ʼn nieregeringsorganisasie wat as ʼn niewinsgewende onderneming geregistreer is met die doel om minderhede se regte te beskerm. Terwyl die organisasie volgens die internasionaal erkende beginsel van minderheidsbeskerming funksioneer, fokus AfriForum spesifiek op die regte van Afrikaners as ʼn gemeenskap wat aan die suidpunt van die vasteland woon. Lidmaatskap is nie eksklusief nie en enige persoon wat hom of haar met die inhoud van die organisasies se Burgerregte-manifes vereenselwig, kan by AfriForum aansluit.